يـو گـل د وطــن
د زړه کتاب دې پـرانـيزه، خواږه د سُخن را
د شونـډو له گلباغه دې يو گـل د وطن را
د زړه پر سر مې وټومبه د مينې سور گـلاب
د حُسن له دونيـا نه دې يو څـاڅکی چمن را
کـه ورژېــدم دلـته پـه غـربـي غُـربــت آبـاد
د خپلې شرقـي مينې له شـغلـو نه کفن را
عادت مې شو جانانه څاڅکی څاڅکی سوزېده
ايـرې مـې کـړه خو بيـا راته د شـمعې بـدن را
د سـرو گلو ټـاپو کې مې خاطـر نه شـو آرام
غونچه مې د نرگسو شه، خوشبو دې د تن را
خيرنې شېبې پرېمينځه په اوښکو د سپوږمۍ
بــاران د مـحـبـت راتـه پــه دښـت و دمــن را
دونـيا او مافـيها دې وي بـس تـاتـه مبارک
خـو مـاتـه مې يوازې يوه لوېشته وطــن را
(صدیق کاوون )
بامـداد ـ فرهنگی و اجتماعی ـ ۲۵/۲ـ ۰۴۱۲
Copyright ©bamdaad 2025
وقتی به رسانه های مجازی سرمیزنید، شما کمتربا اشعار شاعران نامور افغانستان برمیخورید که این کاستی دارای دلیل های گوناگون از جمله عدم دسترسی به اشعار دیجیتال شاعران بزرگ کشور میباشد .
پیوسته درتلاش هستیم تا با دیجتالیزه و نشر اشعار ناب سروده پردازان متقدم و متاخر کشور خدمتی را به فرهنگ کشور و دوستدارن شعر و ادب انجام دهیم .
اینبار سه غزل زیبا از شاعر شیرین کلام سرور دهقان ، را برگزیده و خدمت علاقمندان شعر و ادب پیشکش مینماییم . امید مورد پسند قرار گیرد . ـ بامداد
ناله رسواى جهانم كرد
يادگارى هست اين جام مى از كوثر مرا
دست زاهد بشكند كو بشكند ساغر مرا
يكث جهان خونى است از آتش، اگر يک دل بُوَد
دوستان! مى سوزد آخر داغ آن دلبر مرا
ناله رسواى جهانم كرد، درمانم نكرد
پير گردون هم ندارد داروى ديگر مرا
اشک دامن گير من چون كودكان گردیده است
مى برد در كوى او اين طفل بى مادر مرا
سجده گاهم گشته ای ياران! خم ابروى دوست
اى مسلمانان! به مسجد برد اين كافر مرا
دامنم پر گشت از اشک ودلم خالى نشد
كَرچه دهقانم، غنى مى سازد اين گوهر مرا
( سرور دهقان )
دهقان همين دشتم
بت خانه نشين استم، از كعبه سخن دارم
عيب است مسلمان را زين كيش كه من دارم
هر هشت بهشت اين جا در دامن يک مست است
کوثر به گدا بخشد ساقى اى كه من دارم
تا جان ندهم جانان هرگز ننمايد رخ
جز مرگ علاجى نيست اين درد كه من دارم
از دود در اين صحرا گيريد سراغم را
من دوزخى عشقم در شعله وطن دارم
كَر پوش مزارم را از برگ گیا كردند
دهقان همين دشتم، از سبزه كفن دارم
هم رند همين باغم، هم شيخ همين صحرا
در مغز نمى گنجد معنى اى كه من دارم
( سرور دهقان )
چشم به راه خود است
قافله ی صبح و شام برخط راه خود است
اين شتر بى زمام در سر راه خود است
من ز خدا هر نفس مى طلبم خويش را
جان كه به جانان رسيد، چشم به راه خود است
همت عالى ما زنده ى جاويد گشت
هر كه شهيد تو شد، زير لواى خود است
بنده ى با اعتبار خواجه سرا مى شود
يوسف اين بارگاه مزد وفاى خود است
هر كه در اين صبح و شام محتسب خويش شد،
گرچه كه دهقان بُوَد، شحنه وشاه خود است
( سرور دهقان )
بامـداد ـ فرهنگی و اجتماعی ـ ۲۵/۱ـ ۰۴۱۲
Copyright ©bamdaad 2025
پیام تسلیت هیات اجراییه انجمن سراسری حقوقدانان افغانستان بمناسبت وفات المناک زنده یاد عبدالرشید آرین
هوالباقی
دریغا میبرد امواج ایام
بزرگان را زما آرام ، آرام
روان شخصیت بلند مرتبت علمی ، ملی ، حقوقی ، شرعی ، قضایی ، سیاسی و از رجل بزرگ دولتی افغانستان زنده یاد عبدالرشید آرین وزیر عدلیه و لوی څارنوال اسبق ، شاد ، یادش گرامی و همیشه .
هیات اجراییه انجمن سراسری حقوقدانان افغانستان بمناسبت وفات المناک این شخصیت نیک سیرت ، خوشنام ، وطنپال و از مبارزان و روشنگران سابقه دار و ثابت قدم که طی بیشتر از شش دهه ، صادقانه در خدمت وطن و مردم بوده ومصدر خدمات شایسته گردیده است ، مراتب تسلیت و غمشریکی خود را به :
خانواده بزرگوار مرحومی ، اهالی حقوق و نظام قضایی افغانستان ، دوستان همرزمان ، منوران افغانستان و پاسداران حاکمیت قانون
تقدیم و برایشان در تحمل این غم بزرگ شکیبایی آرزو میبرد :
انا لله و انا الیه راجعون
این شخصیت والا مقام ، مظهر پاکی ، تقوا ، انسان وارسته و بی آلایش همیشه مورد حرمت همکاران ، همسلکان و انجمن ما قرارداشت .
درست یک هفته قبل که دوتن از مسولان انجمن و څارنوالان سابق محترم سلطانی و محترم عصمتی ، بخاطر امور شخصی در کابل حضور داشتند ، حامل پیام و احترام انجمن به بزرگوار بودند که بنابر وخامت صحی عیادت نتوانستند و رهین منت جناب بسام گرامی هستیم که تمنیات ما را به آرین بزرگوار و فقید وکالت فرمودند .
د فلک له چارو څه وکړم کوکارزمولوی هر ګل چې خاندي په بهارهر غاټول چې په بیدیاغوړیده وکارژوی یې پاڼې کاندي تار په تار
با حرمت
هیات اجراییه انجمن
میرعبدالواحد سادات رییس انجمن
اگهی های فوتی و پیام تسلیت ـ بامداد ـ ۲۵/۶ـ ۱۸۱۱
Copyright ©bamdaad 2025
حقوق کودکان در جهان امروز: تقابل میان بحران و مقاومت
تا زمانی که نظم و نظام جهانی مبتنی بر نابرابری، سلطه اقتصادی و سیاست های جنگ آور است، هیچ کودکی در هیچ نقطهای از جهان امنیت و آرامش واقعی و تضمین شده نخواهد داشت.
۲۰ نوامبر ۱۹۸۹ میلادی، پیماننامه جهانی حقوق کودک توسط مجمع عمومی سازمان ملل متحد به تصویب رسید و روز ۲ سپتامبر ۱۹۹۰ میلادی قانونیت اجرایی یافت.
پیمان نامه حقوق کودک بزرگ ترین پیمان بینالمللی در حمایت از کودکان است. این پیمان نامه تنها سند مرتبط با حقوق بشر است که توسط وسیع ترین و پرشمارترین کشورهای جهان و حتا فراتر از اعضای سازمان ملل مورد پذیرش و تصویب قرار گرفته است. ایالات متحده امریکا تنها کشوریست که تا اکنون این پیمان نامه را تصویب نکرده است.
کودکی دورهای است که باید با امنیت، سلامت، آموزش و آزادی همراه باشد. سازمان ملل متحد طی دههها با تصویب معاهدات مختلف اصولی برای حمایت از کودکان تعیین کرده است: حق زندگی، حق آموزش، حق امنیت و حفاظت از خشونت و بهره کشی. پیمان نامه تأکید دارد که کودک باید در فضای آزاد از خشونت، استثمار، کار اجباری و محرومیت از آموزش رشد کند. دولت ها موظف اند بسترهای اجتماعی، اقتصادی و قانونی مناسب و ضرور را فراهم کنند تا کودکان بتوانند زندگی سالم و با کرامت داشته باشند.
اما واقعیت جهانی نشان میدهد که این حقوق اغلب در سایه قوانین و قواعد سرمایه و سرمایه داری و منافع سیاسی و اقتصادی نادیده گرفته می شوند و میلیون ها کودک در نقاط مختلف جهان با بحران های عمیق انسانی روبه رو می باشند.
کودکانی که در مناطق جنگ زده، مناطق فقیر و مناطقی که تحت سلطهٔ سیاسی و اقتصادی زندگی می کنند، هر روز با گرسنگی، بیماری، بی خانمانی و خشونت روبه رو میشوند. بسیاری از کودکان در معرض کار اجباری، ازدواج زودهنگام، سو تغذیه و دسترسی محدود به آموزش قرار دارند. این وضعیت نشان می دهد که حقوق کودک نه یک واقعیت جهانی بلکه یک آرمان است که تحقق آن با تضادهای قدرت، نابرابری جهانی و سلطه اقتصادی مواجه است و بشریت برای تحقق آن نیاز به مبارزهٔ پایدار و مداوم دارد.
مبتنی بر دادهها و آمارهای ارایه شده توسط صندوق کودکان سازمان ملل متحد (یونیسف) و دیگر نهادها و سازمان های حقوق کودک و حقوق بشر، در نتیجه تغییرات مخرب جهانی، روند رو به بهبود حقوق کودکان متوقف شده است. در لحظه کنونی از هر پنج کودک، یک کودک در شرایط فقط مطلق زندگی می کند و بیش از ۴۰۰ میلیون کودک در سطح جهان در فقر زندگی می کنند و حداقل از دو نیاز حیاتی روزانه، یعنی تغذیه کافی و تأمین نیازهای بهداشت محروم اند.
یکی از بحرانی ترین نمونه های نقض حقوق کودکان، وضعیت کودکان فلسطینی در غزه است. در جریان بیش از دو سال جنگ وحشیانه اسراییل علیه مردم این باریکه سرزمینی فلسطین هزاران کودک کشته و زخمی شدند، مدارس و بیمارستان ها هدف قرار گرفتند و نسل جدید فلسطینی در شرایط اضطراری و خشونت آمیز پرورش می یابد. این حملات نمونه ای روشن از نقض قوانین بینالمللی و از جمله پیمان نامه جهانی حقوق کودک است. کودکان به عنوان قربانیان بی گناه، هیچ نقشی در این منازعات ندارند، اما بیش ترین آسیب را می بینند. وضعیت غزه نشان دهنده شکست جامعه جهانی در اجرای حقوق کودک و مقابله با خشونتهای ساختاری و نظامی و یادآور این واقعیت است که شعارهای حقوق بشری بدون اقدام عملی در جهت تأمین، تحقق و تضمین آنها، به معنای تهی کردن از محتواست.
نقض حقوق کودک محدود به مناطق جنگ زده نیست، بحران اقتصادی، فقر، بی ثباتی سیاسی و سو تغذیه میلیونها کودک در افریقا، آسیا و امریکای جنوبی را در معرض خطر قرار داده است. و فراتر از آن گسترش فقر کودکان به تدریج دامن گیر کشورهای ثروتمند اروپای غربی نیز شده است.
کودکان کار، کودکانی که در معادن، کشاورزی یا صنایع کوچک کار میکنند، با دستمزد ناچیز، آموزش محدود و سلامت به خطر افتاده، نمادهای روشنی از ناکامی نظام جهانی در حفاظت از حقوق کودک اند. بسیاری از این کودکان به دلیل بحرانهای اقتصادی و سیاستهای نولیبرالیزم جهانی، عملاً به ابزار تولید برای بازار جهانی بدل شدهاند و از حقوق اولیه انسانی محروم می شوند.
سازمان ملل، یونیسف و دیگر نهادهای حقوق کودکان و حقوق بشری تلاش می کنند با کمکهای انسانی، آموزش و حمایت های روانی کودکان را حفاظت کنند، اما محدودیت های سیاسی، اقتصادی و نظامی مانع تأثیرگذاری این تلاشهاست. بسیاری از کشورها به دلایل منافع اقتصادی و سیاسی، تجاوزات علیه کودکان را محکوم نمی کنند یا فشار واقعی برای توقف آن وارد نمی آورند. این نشان می دهد که حقوق کودک بدون عدالت جهانی، صلح و کاهش سلطه نظام های قدرت، به سختی تحقق می یابد.
حقوق کودک نه تنها مسالهای اخلاقی و انسانی، بلکه شاخصی برای سلامت جامعه و نظام جهانیست. نقض حقوق کودکان در جنگ ها، بمبارانها، فقر و بهرهکشی اقتصادی نشان می دهد که جامعه جهانی هنوز نتوانسته تعهدات خود را عملی کند. کودکان فلسطینی در غزه نمونه بارزی از این بحران اند، جایی که خشونت، محاصره و تجاوز نظامی نسل جدید را در معرض خطر دایمی قرار داده است. حمایت از حقوق کودک نیازمند اقدام جمعی و هماهنگ جهانی است، نه تنها برای جلوگیری از کشتار، بلکه برای تضمین حق آموزش، سلامت، امنیت و رشد انسانی کودکان در سراسر جهان.
مقاومت اجتماعی، فشار بینالمللی و نظارت دقیق بر سیاستهای جهانی، ابزارهاییاند که می توانند مانع نقض حقوق کودکان و بازسازی عدالت انسانی شوند. جهان تنها زمانی می تواند به تحقق معیارهای واقعی و سنجش پذیر حقوق کودک نزدیک شود که ساختارهای اقتصادی و سیاسی بر پایه عدالت و احترام به انسانیت شکل گرفته باشند، نه صرفاً منافع اقتصادی و قدرت سیاسی.
کودکان باید بتوانند زندگی کنند، رشد کنند و آموزش ببینند، آنها حق دارند از خشونت، بهره کشی و جنگ در امان باشند. تا زمانی که نظم و نظام جهانی مبتنی بر نابرابری، سلطه اقتصادی و سیاست های جنگآور است، هیچ کودکی در هیچ نقطه ای از جهان امنیت و آرامش واقعی و تضمین شده نخواهد داشت. دفاع از حقوق کودکان، نه یک شعار، بلکه یک مسوولیت جهانی و انسانی است که با عمل، همبستگی و عدالت اجتماعی تحقق مییابد./ کار
بامـداد ـ فرهنگی و اجتماعی ـ ۲۵/۲ـ ۲۵۱۱
Copyright ©bamdaad 2025
پیام تسلیت و همدردی کمیته کشوری حزب آبادی افغانستان در اتریش
با قلب آگنده از اندوه از درگذشت مرد بزرگی آگاه شدیم که سالیان درازی را در مبارزه بخاطر خوشبختی انسان ، ترقی و عدالت اجتماعی سپری نمود و از خود کارنامه هایی پرافتخاری را به یادگارگذاشت .
عبدالرشید آرین ،مردی از سلاله پیشگامان نهضت دادخواهانه کشور بود که از آوان جوانی به کاروان ترقیخواهان پیوست و بیش از نیم قرن را در مبارزه بخاطر دموکراسی و پیشرفت اجتماعی گذرانید . او نماد درخشان این نهضت پیشرو اجتماعی بود وبا قبول مسوولیت در وظایف رسمی خود به صفت معاون صدراعظم ، وزیر عدلیه ، لوی څارنوال ، وسفیر کبیر کاردانی و لیاقت قابل تمجید را از خود تبارز داد . او مرد صادق ، نیکوکار ، پاک نفس ، بی آلایش ، متواضع ، عدالت پسند و خردمند بود و در خدمتگزاری به مردم شهرت داشت .
رفیق عبدالرشید آرین هیچگاهی از اصول ، ارزش ها و آرمان های انسانی راه خود عدول نکرد و تا پای جان به آن ها وفا دار ماند .او تا آخرین روزهای حیات خود کار میکرد و به صفت معاون حزب آبادی افغانستان هر تلاشی را به خرچ داد تا نیروهای ملی و دموکرات کشور با هم متحد شوند و از امر مردم و منافع علیای وطن دفاع نمایند . خدمات شایسته، وقف بی پایان و ابتکارات خلاقانه ، عبدالرشید آرین را در خاطرات مردم چنان جا داده است که از او در هر جایی به نیکویی یاد میشود و در آینده نیز یاد خواهد شد .
کمیته کشوری حزب آبادی افغانستان در اتریش ، فقدان این شخصیت نیکنام را در جنبش ملی و دموکراتیک کشور یک ضایعه بزرگ ، و خود را در این غم جانکاه با خانواده عزیز شان وهمه اعضای حزب آبادی افغانستان شریک میداند .
با ابراز تسلیت به بازماندگان و همه وابستگان رفیق فقید آرین ، برای همه عزیزان و دوستان صبر و شکیبایی آرزو می کنیم .
راه شان پرنورباد !
فاضل دلزاده
رییس کمیته کشوری حزب آبادی افغانستان در اتریش
اگهی های فوتی و پیام تسلیت ـ بامداد ـ ۲۵/۲ـ ۱۵۱۱
Copyright ©bamdaad 2025