د ښځو نړیواله ورځ
شایسته جلالزی
د مارچ اتمه په نړۍ کې د ښځو نړیواله ورځ ده ، دغه ورځ د بشري ژوند ستر ماهیت په پام سره د لمانځې او درنښت په پار ورکړل شوي. ښځې د بشري ټولني سم نیمایی نفوس تشکیلوي ، دهرې ټولني ارزښتونو دودونو ته په پام یې د ژوند طرز او کاری لید توپیر لري ، په ځینو ټولنو کې د ښځو حقوق له نارینه وو سره سم په نیمایې او په ورسته پاته نړۍ کې ښځې د ټولنې دویم قشر نومول کیږي .
په افغانستان کې د ښځې هویت د جهالت په تور تم کې د وحشت سمندر کې لو لپه دي ، ښځه د مور او لور په نومونو د نا سمه دودونو ښکار او د کور په څلور دیوالونو کې بندیانې دي . افغان میرمن د نړۍ د نورو میرمنو په څیر ندي ، دوی د ژوند له خوژو بې برخې دي ، د دوی زړونه د جنګي کلتور او ناورین د لاسه دردمند دي . د نریوالي ټولنې مرستې او لاسنیول د بې ځایه برنامو ښکار شوي په سلګونه میلیونونه دالر د ښځو د ژوند د تغیر په نامه ، مگر په اصل کې په نورو مسایلو ولګول شوي ، چې له بده مرغه د افغان میرمنو په ژوند کي محسوس بدلون تر سترگو نشو . نړۍ په داسې حال کې د ښځو نړیواله ورځې اتم د مارچ ته زړه ښه کوي چې له تصوره لوړ پر مخ تللي ، او ښځو له دغه پرمختګ ښه ګټه اوچته کړي ، د سیاست ، اقتصاد او کلتور ډګرونو کې له ورځې بلې ته لو بیږې او بریاوی تر لاسه کوي ، زه دغه سترې لاسته راوړنې د ټولنیز مهمه برخه بولم ، او اتم د مارچ هڅونې تر ټولو ښه موقع ده ، زه د یوې مور او یوې میرمنې په ټوګه دغه ورځ د نړۍ ټولو باتورو او با شهامتو میرمنو ته مبارکي وایم.
او د هغي ورځې په تمه یم چې هیڅ مور او هیڅ میرمن د نړی په هیڅ څنده کې دردمنده نښې ، او په آخره کې بیا هم اتم د مارچ د ښځو نړیواله ورځ دي هیواد غیرتي او په هیواد مینو میرمنو ته مبارک وي خوښه یم چې د دغي ارزښتمنې ورځې مقام ته د درنښت په پار تاسو ته د ارادت او مینې احساس وړاندې کوم تاسو ته د لا عزت په هیله.
بامـداد ـ فرهنگی و اجتماعی ـ ۲/ ۲۵ـ ۰۶۰۳
Copyright ©bamdaad 2025
پیام شورای اروپایی حزب آبادی افغانستان به مناسبت هشتم مارچ، روز همبستگی جهانی زنان
هشتم مارچ، روز همبستگی جهانی زنان، نماد مبارزات تاریخی زنان برای دستیابی به حقوق برابر و عدالت اجتماعی است. این روز، با یادآوری فداکاریها و تلاشهای زنان در سراسر جهان، نشاندهندهٔ نقش حیاتی آنان در ساختن جهانی عادلانهتر است.
جنبش جهانی زنان با اعتصابها و مبارزات عدالتخواهانه آغاز شد و با پیشنهاد کلارا زتکین، روز هشتم مارچ بهعنوان روز جهانی زن مطرح گردید و سرانجام با همبستگی جهانی به رسمیت بینالمللی رسید.
جنبش زنان در افغانستان، پیشینهای پرافتخار از مبارزه برای حقوق و آزادی دارد. از دورهٔ امانی (۱۹۱۹-۱۹۲۹)، که شاه امانالله خان و ملکه ثریا با تأسیس انجمن حمایت نسوان، آموزش و مشارکت اجتماعی زنان را تشویق کردند، تا دوران جنبشهای چپگرایانه، زنان افغان با شجاعت در صحنهٔ تاریخ ایستادند. جنبش زنان با نام داکتر اناهیتا راتب زاد و جنبش چپ در افغانستان گره خورده است . سازمان دموکراتیک زنان افغانستان توسط داکتر اناهیتا راتبزاد و همکارانش تأسیس شد. این سازمان در برگزاری تظاهرات و دفاع از حقوق زنان نقش فعالی داشت. در این دوره، زنان در تظاهراتهای متعددی شرکت کردند و برای حقوق خود مبارزه نمودند.
امروز، با تأسف، زنان افغانستان زیر سلطهٔ حاکمان فعلی با تبعیض و سرکوب شدید روبهرو هستند. بیش از ۵۰ فرمان محدودکننده، آنان را از حق آموزش، کار و مشارکت اجتماعی محروم ساخته است. این اقدامات، چهرهٔ زن افغان را از صحنهٔ عمومی حذف کرده و به نقض آشکار حقوق بشری انجامیده است.
شورای اروپایی حزب آبادی افغانستان، با تمام نیرو از مبارزات زنان افغانستان برای دستیابی به حقوق انسانیشان حمایت کرده و از تمامی نهادهای بینالمللی، سازمانهای مدافع حقوق بشر و نهادهای حامی حقوق زنان میخواهد که با فشارهای مستمر و مؤثر، حاکمان فعلی را وادار به بازگرداندن حقوق اساسی زنان کنند.
نهادهای مدافع حقوق بشر و حقوق زنان، با تلاشهای مداوم و دادخواهی جهانی، میتوانند به یک نیروی تأثیرگذار در اعادهٔ حقوق زنان افغان بدل شوند. تنها با اتحاد، همبستگی و مبارزهٔ آگاهانه، میتوان امید به احقاق حقوق زنان در افغانستان را زنده نگه داشت.
ما، بهعنوان بخشی از جنبش ترقیخواه، همبستگی عمیق خود را با زنان رنجدیدهٔ افغانستان اعلام داشته و بر این باوریم که آزادی زنان، نهتنها حق مسلم آنان، بلکه معیار اصلی پیشرفت، عدالت و توسعهٔ پایدار در هر جامعه است.
نيکمرغه دي وي د ښځو نړيواله ورځ !
فرخنده باد هشتم مارچ، روز همبستگی جهانی زنان!
زنده باد مبارزات زنان افغانستان!
داود رزمیار
رییس شورای اروپایی حزب آبادی افغانستان
بامـداد ـ فرهنگی و اجتماعی ـ ۱/ ۲۵ـ ۰۶۰۳
Copyright ©bamdaad 2025
خاتین قیزلر خلق ارا بیرلشو بیرامی
مناسبتی بیلن کونگول سلطانیم
آپه سینگلیم توتقون اولگن خان و خاقانیم مننیگ
هر زمان یادیمگه توشسنگ ققشاگای جانیم مننیگ
آفتاب صورتینگ نور ساچما گونچه سیوگیلیم
قب قرانغو دیر حیاتده ییرو آسمانیم مننیگ
سینگه آزار یتگانیدن تنده آزار اسرو دیر
شامده اوت ساچگای فلککه آه و افغانیم مننیگ
باغلادی نور یولی نی سینگه غنیم لر قورقوبان
غیرت و باتور لیگینگ تیل لرده داستانیم مننیگ
سین شهامتده ایرورسن نسلیمیزگه رهنما
یارقین و منگو حیاتینگ ایزگو ارمانیم مننیگ
هیچ زمانده ایگمادینگ قامت غنیم در گاهیگه
ایرته گه تاغیم تیانچیم هم نگهبانیم مننیگ
مین مبارک قول لرینگنی مهریدن تاپدیم کمال
سین مهرلی آنه سن کونگولمده سلطانیم مننیگ
با شقه بیر ذات یوق عظیمی سینگه قربان ایلاسه
ارزیماس ساوغه ایرور حرف پر یشانیم مننیگ.
( اشرف عظیمی )
گالف- کانادا
بامـداد ـ فرهنگی و اجتماعی ـ ۷/ ۲۵ـ ۰۵۰۳
Copyright ©bamdaad 2025
چـرایـی هشتــم مــارچ ؟
ذلیخا پوپل
هشتم مارچ روز تثبیت مبارزات دادخواهانه زنان در سراسر جهان !
هشتم مارچ روز پیکار مقدس وعادلانه زنان در برابر ظلم و ستم طبقاتی !
هشتم مارچ روزعقد پیمان مشترک زنان بخاطر حقوق حقه شان !
هشتم مارچ یعنی روز مبارزه بخاطر مزد مساوی در برابر کار مساوی !
هشتم مارچ روز شناسایی هویت و شخصیت زنان !
هشتم مارچ روز ندای صلح ، آزادی، دموکراسی !
هشتم مارچ روز پیروزی بر جنگ !
هشتم مارچ روز مبارزه عدالتخواهانه در برابر بیداد وبی حقی !
هشتم مارچ روز فریاد داد خواهانه علیه خشونت بر زنان !
هشتم مارچ روز ندای اتحاد اتفاق همدلی و همبستگی زنان سراسر جهان !
این روز نه سیاه را میشناسد نه سفید را ، نه تعصبات لسانی ، مذهبی، قومی و گروهی را.
این روز یکصد وهشت سال قبل از امروز توسط کلارا زتکین پایه گذاری و نهاد گذاشته شد .
بدین مناسبت عمیقترین شادباش ها ، تبریکات و تمنیات نیک خود را بخاطر این رویداد تاریخی که از اهمیت والایی برخورداراست به تمامی زنان دنیا و زنان کشور ستم دیده خود ، به مادران و خواهران قهرمان و دلیر، زنان کارگروپیشتازان کار، آموزگاران ، کارمندان بخش خدمات بهداشتی ، کسبه کاران ، تهیدستان ، بازنشسته گان و... تهنیت عرض میدارم .
امیدوارم همه باهم با وحدت و یکپارچگی در راه برچیدن هرنوع جنایات و بیعدالتی ( جلوگیری از آموزش و سواد ، تجاوز جنسی ، شلاق و سنگسار ،تجاوز فرهنگی ، فساد اخلاقی ، فساد اجتماعی ، بی عدالتی خود سوزی، گوش و بینی بریدن ها ، تبادله زن با پول و مواشی ، ظلم و ستم خانواده گی، ازدواج کودکان خورد سال، فقر و تنگدستی و...) مبارزه دادخواهانه را از پیش ببریم .
بخاطر پیروزی بر این همه معایب مبارزه مشترک همه دادخواهان و هوادران دموکراسی و عدالت اجتماعی نیاز زمان است .بایید دست بدست هم داده با امکانات دست داشته زنان کشور را از چنین وضع رقتبار نجات بدهیم .
تاریخ مبارزات شجاعانه زنان وطن درصد سال گذشته گواه این حقیقت است که با وجود دشواری راه پیروزی ممکن است . رفع این همه نابسامانی تنها با هوشیاری ، برنامه ، وحدت ، همبستگی و مبارزه میسر میگردد.
زنده و جاودان باد زنان افغانستان و سراسر جهان!
اتحاد ما ضامن پیروزی ماست !
گرامی باد هشتم مارچ روزهمبستگی جهانی زنان !
بامـداد ـ فرهنگی و اجتماعی ـ ۸/ ۲۵ـ ۰۵۰۳
Copyright ©bamdaad 2025
هشتم مارچ روز همبستگی زنان جهان
عزیزه عنایت
در تاریخ بشریت و جهان روزهای معین و بخصوصی وجود دارد که این روز ها مانده گار و در اوراق زرین تاریخ ثبت میگردد که یکی هــم
هشتم مارچ است .
بعد ازیـک دوره طولانی و عقب مانده گی و جنگ های ذات البینـــی قاره امریـــکا و اروپــــــا بـــــه یک دوره تجـــد یـــد حیـــات گـــام
برداشته و سعی می نمـــودنـــد تــــا به ســـوی یـک رو شنــــی خـود را به پیــــش بکشـــند . زیــــرا صنـــایع مــــاشینی و تولـــید هـــرســـا ل
بیشتر از سالهای قبل شگوفا تر میشـــد. که ایـــن همه صنـــا یع و تولیـد متعلق به سرمایه داران جامعه بوده و آنان میکوشیدند تا با دست مــــزد
کم و تحمیل کار بیشتر به کارگران و کارمندان فابریکات تولیدی فشــــار وارد کنند که چنین شیوه سرمایه داران بزرگ با عـــث بـــو جــود آ مدن
اندیشه های شد که تمام قوانین کشورهای شانرا قسمی تنظیم کنند که نفـع بیشتر آن به سرمایه داران تعلق گیرد واز جانبی دیگــر نیروی فعــــال
که چرخش این ماشین ها را برعهده داشت کــارگران و زحمتکشـــان بودند که تعداد شان به صدها هزار نفر میرسید .
در این هنگام طرح تیوری ایجاد سیستم ضداستبداد، استثمارو رویکار آوردن دولتی که بحیث نماینده کارگران و زحمت کشان جـــــوامـع
بشری بتواند زمینه های توزیع عادلانه و منظم نعمات مادی را درکشو رها فراهم گرداند و فعا لــیت هـــا ی و سیعــــی از طــرف روشنفکـران
و سازمان های اجتماعی، احزاب عدالتخواه در جــریان بود که در راس آن ( کارل مارکس ) المانی قــرار داشت و تحت تاثــیر باالــقوه همیـــن
تبلیغات بود که در ایالات متحده امریکا ، اروپا و سا یر قاره ها ده هــــا هزار روشن فکران و دانشمندان از طرح تیوری مارکس پشتیبانی کرده
و به همین اساس کارگر زنان فابریکه نساجی در سال ۱۸۷۵ ، بــرای نخستین بار دست از کار کشیده و تجمع نمودند و درشعارهای شــــــان
تقلیل ساعات کار وافزایش دست مزد، بهبود شرایط کار درکارخانه راسر دادند و از فا بریکه ها برآمده در شهر نیورک به جــاده هــا مــارش
نمودند. که در آن زمان کار گران در یک شبانه روز۱۴ ساعت کـــــارمیکردند . ولی این تظاهرات و مار ش کار گران از طرف پولیس تحت
فرمان دولت امریکا سرکوب گردیده و تعداد از کار گران به زندان هــا فرستاده شدند و عدۀ دیگری هم در اثر لت کوب پولیس زخمی گردیدند.
اما این وضعیت کار گرزنان را منسجم ترو با سایر کارگــــــران نزدیکتر ساخت و تضاد بین کارگران و کارفرمایان ایجاد گردید کـــــه
مبارزه بین استثمارگر واستثمار شونده آغاز شد .
یک سال بعد در سال ۱۸۷۶ ، حزب سوسیالیست کــــار گـــــری در ایالات متحده امریکا تشکیل شد و به دفــاع از حقـــوق کار گــران و
زحمتکشـــان کمربست . که به همین سلسله در سال ۱۹۰۸ درامریکا ار گان قوی رهبری زنان به عنوان کمیته ملی زنان تاسیس شد کــــه
هشتم مارچ در همان سال در امریکا با مارش ها و تظاهرات کم نظیـــری تجلیل گردید که حتا پولیس هم نتوانست به سرکوب آنها اقدام کند و ایـن
مارش برای تمام کارگر زنان و مردان یک عمل امید بخش در امریکــا و اروپا گردید که بهمان اساس در سال ۱۹۱۰ ، بصورت گستـرده و بـــا
عظمت خاصی با شرکت ( کلا را زتگین) یکی از زنان پیشگام و مبـــارزالمانی در این عرصــه, در کوپــنهاگــن پایتخــت دنمــارک با سا یــــر
پیشگامان و هوا داران سوسیال دموکرات و هزاران روشن فکران بــــه صورت چشم گیر و بی نظیر تجلیل شد .
درهمین گرد همایی بود که هشتم مــــارچ بنام روز همبستگــــی بین المللی زنان با صدور قطع نامه اعلام گردید و ایــــن روز را برا ی بار اول
درسال ۱۹۱۷ دولت شوروی که خود را نماینده طبقه کارگرو کلیه زحمت کشان اعلام کرده بود برسمیت شنا خت .
درسال ۱۹۲۰ حق رای دهی در امریکا برای زنان داده شد و به تعقیب آن در همان سال در ناروی و بعدا ً سایر کشورها تساوی حقــــوق
زنان با مردان را اعلام کردند .
بنا براین روز هشتم مارچ که در اثر مبارزات زنان قهــــرمان و مبارز بوجود آمده و همه ساله ازاین روزدرتمام جهان تجلیل به عمل میآید.
یک روز پرافتخار و مانده گار در تاریخ جهان است .
اما با تاسف زنان افغانستان دراین سالهای اخیر تحت شرایط ناگواربسر میبرند که حق تحصیل ، حق کار، حق آزادی بیان و حتا گردش به پارک ها را
ندارند اززمان به قدرت رسیدن طالبان تا اکنون با ده ها فرمان دختران و زنان را از حقوق شان محروم داشته اند.
اما زنان افغانستان قهرمانانه چه در داخل افغانستان و یا بیرون مرزشجاعانه میرزمند و صدای خود را همیشه به خاطر عدالت خواهی بلند
نگهداشته اند که امید وارم این روز خجسته را روزی بتوانیم با شادمانی و در یک فضای وحدت تجلیل نمایم .
بامـداد ـ فرهنگی و اجتماعی ـ ۶/ ۲۵ـ ۰۵۰۳
Copyright ©bamdaad 2025