« حاکمیت ملی یونان را نمیتوان مورد معامله قرار داد !»

اکنون مساله بود یا نبود ارز مشترک ، پیروی از این یا آن مشی اقتصادی ـ اجتماعی ، مساله شمال و جنوب  و منافع و قدرت مطرح اند؛ و چگونگی موضعگیری های سختگیرانه و پیشداوری ها در برابر یونان را باید در داشتن و یا نداشتن این قدرت و هژمونی جستجو نمود.

 

دیپلوم انجینر عمر محسن زاده

کارشناس ارشد امور بین المللی

دوهفته از پیروزی حزب سریزا در انتخابات پارلمانی و تشکیل حکومت نوین یونان سپری میگردد. رسانه ها درهر روز این دو هفته از کارکرهای هدفمند حکومت جوان و برنامه های مشخص آن در برآورده ساختن آنچه که بمردم تعهد سپرده شده بود گزارش دادند. به همگان روشن گردید که دست اندر کاران سیا سی یونان از بالا تا به پائین همه با تحرک وا نرژی تحسین آفرین پا بمیدان کار نهاده اند و انگار که به آشنائی کنج و کنار وزارتخانه ها ، دفتر ها و موسسه های خود ضرورت ندارند . البته  سیاست و مرام  روشن ، کاردانی و تجربه تخصصی و پیش از همه اراده و خواست درونی کارمندان سهولت های را برای  چنین عملکرد  بیدرنگ  فراهم نموده اند . بنا بر مبرمیت  وضع مالی و مسأله وام های سرسام  آوریونان  رهبران آنکشور مسافرت های پیهم را به کشور های  اروپایی انجام داده ، برنامه های کاری ، خواسته ها  و دیدگاه های حکومت خود را با دیگران شریک ساختند . فاروفاکیس وزیر مالیه  یونان نخست از همه عدم موافقت یونان را در همکاری با ترویکا ابراز نموده  و نظریات دقیقی را برای تدویر یک « کنفرانس وام ها » برای بُرش قسمی قرضه ها ( بخشش بخشی از آنها ) ، مرتبط ساختن خدمات بانکی وام ها با آهنگ رشد اقتصادی ، رفع سیاست ریا ضت اقتصادی ـ اجتماعی ، فراهم آوری تسهیلات در باز پرداخت قرضه ها و خدمات آن ها و تغیرات درلایه بندی وام ها پیشکش نمود و خواهان آن گردید تا اتحادیه اروپا با دادن فرصت یعنی وقت بیشترمجال تنفس را برای مردم یونان میسر سازد .

الکسیس تسیپراس رییس وزرای یونان نیز به کشور های  دور و پیش اروپایی سفر نموده وبا ژان کلود یونکر رییس کمیسیون اروپایی ، مارتین شولتس رییس پارلمان اروپایی و دونالد توسک رییس شورای اتحادیه اروپا نیز در باره سیاست حکومت یونا ن و پرابلم های حاد کشورش به گفتمان پرداخت . در ادامه این نشست ها و بیان موضعگیری های کشور های جداگانه و نهاد های اساسی اتحادیه اروپا چنان نمایان میگردد که  تشکیل حکومت  جدید یونان و اتخاذ سیاست نو آن واکنش های دوگانه ای را  بر انگیخته و سمتگیری های متقابلی را پی ریخته است. برای نیروهای راستگرا و نخبه گان سیاسی و اقتصادی آنها رویداد های دوهفته اخیر یونان زنگ خطر و تهدیدی برای ارز مشترک ( یورو ) و پایداری اتحادیه اروپاست ؛ ولی نیروهای تحول پسند و داد خواه  پیروزی سیریزا را  چانسی نه تنها برای یونان بلکه برای همه اروپا میدانند . در واقع  فاصله ها میان سیستم های بینشی لیبرال ـ محافظه کار و سوسیال در زنده گی واقعی بار دیگر تبارز میکند. در ظاهر اتحادیه اروپا و به ویژه کشور های که از سیاست ارزی یورو ومعیارهای « ماستریش » بهره دیده و دکتورین اقتصادی  خود را در زون یورو فراگیر ساخته اند ؛ در مخالفت شدید با خواست مردم یونان مبنی بر رفع سیاست تحمیلی ریا ضت و تخریب گسترده دستآورد های اجتماعی قرارگرفته اند. آنها نه تنها تدویر « کنفرانس وام ها »  و هر گونه بخشش قرضه ها را قاطعانه رد میکنند؛ بلکه از اِعمال هر گونه فشار بر حکومت یونان در پذیرش مطا لبات و نظارت ترویکا بر کلیه فعالیت اقتصادی و مالی آن دریغ نمی ورزند. دراین روزها دیده شد که بانک مرکزی اروپا به ابزاراشکار سیاسی مبدل گردیده و بنوبه خود با اعلام عدم پذیرش اوراق بها دار دولتی یونان بمثابه تضمین بانکی فشار مشخصی را هنگام دیدار فاروفاکیس وزیر مالیه یونان با همتای المانی اش ولفگانگ شویبله وارد نمود . تهدید به قطع پول دهی و عدم آماده گی برای دادن فرصت لازم برای حکومت یونان ابعاد این بحران را شدید تر میسازد . پیروزی سریزا در انتخابات پارلمانی ، تشکیل حکومت مخالف مشی ترویکا و موضعگیری کنونی اتحادیه اروپا در برابر یونان همه میرسانند که اروپا با مسایل سرنوشت ساز روبرو بوده و رویداد های یونان از همان  آغاز بُعد اروپایی داشته است . اکنون مساله بود یا نبود ارز مشترک ، مساله پیروی از این یا آن مشی اقتصادی ـ اجتماعی ، مساله شمال و جنوب  و مساله منافع و قدرت مطرح اند و چگونگی موضعگیری های سختگیرانه و پیشداوری ها را در برابر یونان باید در داشتن و یا نداشتن این قدرت و هژمونی جستجو کرد ؛ ورنه از دید استفان شول مایستر اقتصاد دان اتریش اگر بخشی از وام های یونان بخشیده شود پس از آن بهبودی وضع همگانی بمشاهده خواهد رسید . « بانک مرکزی اروپا میتواند راه های را جستجو نماید تا قرضه ها را بدون اینکه کسی چیزی بپردازد کاهش دهد .»۱ اما اتحادیه اروپا که کشور المان فدرال در آن نقش تأثیر گذاری دارد راه دیگری را در پیش گرفته  و یونانی ها هم درک نموده اند که حکومت المان  در راه برآورده شدن خواسته های آنها سد محکمی را ایجاد نموده اند . وزیر مالیه الما ن در این زمینه پس از گفتگو با همتای یونانی خود چنین گفت : « ما توافق کرده ایم تا توافق نکنیم .»  فاروفاکیس اضافه نمود : « ما هنوز توافق نکرده ایم تا توافق کنیم که توافق نکنیم .» برای فهم این عدم توافق لازم است تا نظر کوتاهی بر فرود و فراز روبط دوجانبه  دو کشور انداخته شود :

نازی های المان در اپریل سال ۱۹۴۱ ترسایی به یونان یورش بردند و این کشور را تا سپتامبر سال 1945 ترسایی در اشغال خود داشتند. از آنها در این کشور زمین سوخته ، خاطرات تلخ گرسنگی ، کشتار دسته جمعی و انتقال جبری انسان ها به اردو گاه ها به یاد مانده است. مردم یونان در برابر بربریت فاشیزم مقاومت جانانه کردند و قربانی بسیار دادند . مانولیس گلیساس که امروز نود دو ساله و نماینده سریزا در پارلمان اروپایی است نخستین جوانی بود که بیرق فاشیزم هیتلری را درسال ۱۹۴۱ ترسایی از فراز اکروپولیس فرود آورد. نیرو های المانی در سال های تسلط خود بر یونان بانک ملی یونان را وادارساختند تا  وامی به ارزش ۴۷۶ میلیون  رایشسمارک را به آنها تسلیم نماید . زمان نهایی برای باز پرداخت این وام جبری تعین نشده بود چنانچه این قرضه هنوز هم باز است .در کنفرانس وام های لندن که در سال ۱۹۵۳ ترسایی دایرگردید مساله پرداخت غرامات جنگی از سوی المان به یونان باز گذاشته شد که تا امروز مورد بررسی قرار نگرفته است .حکومت یونان دو سال پیش کمیسیونی را بریاست پانیاگوتیس کاراکاوزیس موظف نمود تا محاسبات دقیقی را در زمینه انجام دهد. براساس گزارش کمیسیون که در پایان سال پیشین ترسایی تدوین شد؛ حجم مطالبات یونان از نگاه پرداخت غرامات جنگ و قرضه جبری  بیش از ده میلیارد یورو محا سبه شده است .مقامات المان فدرال مدعی اند که با عقد قرارداد دو جمع چهار ( دو المان و چهار کشور برنده جنگ جهانی دوم ) مساله پرداخت غرامات رفع گردیده و کشور های عضو سازمان امنیت و همکاری اروپا به شمول یونان درمنشور پاریس درسال ۱۹۹۰ ترسایی آنرا تایید نموده اند .دریک اعلامیه فراکسیون چپ پارلمان المان آمده است که هر دو ادعا کاملأ نا درست است. نخست اینکه  درهردو قرارداد حتا برای یکبار هم کلمه غرامت ذکر نگردیده و سازمان امنیت و همکاری اروپا نیز قرارداد دو جمع چهار را تایید نکرده ؛بلکه تنها ملاحظه نموده است . از این رو حقوق بین الدول هیچگاهی مطالبات مبنی بر پرداخت غرامات را تابع مرور زمان ( تاریخ گذشته ) نمیداند.گذشته از این پیشینه تاریخی پرابلم اساسی در مناسبات میان یونان و المان مساله هژمونی المان در اروپا است . المان به معنا  دقیق واژه یونانی هژمونی ، دولت مسلط در میان دولت های دیگر اروپا بوده؛ و بنا بر قدرت سیاسی ـ نظامی و اقتصاد نیرومند خود نقش رهبری کننده ایرا به عهده گرفته است . یکی از مظاهر این هژمونی  پیروی از دکتورین اقتصادی المان در اتحادیه اروپا برغم موجودیت پرابلم های نهایت جدی زون یورو است. بر پایه این دید اقتصادی باید  نخست  « عرضه »  تقویت شود تا از راه ریفورم ( سیاست ریاضتی نیو لیبرال ) زمینه های بهتر سرمایه گذاری فراهم گردد. حکومت های المان یورو را بمثابه ارز مشابه مارک خود تلقی نموده و بانک مرکزی اروپا را وسیله ای برای بر آورده شدن سیاست ارزی خود بشمار آورده اند . تصورات سایر کشور های اروپایی به ویژه فرانسه مبنی بر اینکه در شرایط کسادی اقتصاد باید نقش سرمایه گذاری های دولتی و « تقا ضا » برجسته گردد مورد توجه قرارنگرفت و فراموش گردید که یورو یک ارز المانی نه؛  بلکه  پول همه کشور های عضو زون یورو میباشد  و در برابر وضع اقتصادی همه این کشور ها مسوولیت دارد.۲  یوشکا فیشر  وزیرپیشین امور خارجه المان در جستاری  نیز نگرانی خود را از ناکامی  ارز یورو ابراز نموده و از پیشآمد بحران سیاسی بمثابه فرآیند روند کنونی هوشدار داده است .۳ از این رو بحران ارز یورو تنها معضله یونان نیست بلکه کشور های  جنوب اروپا هم از این « ارز سخت » رنج میبرند  و حتا  ژان کلود یونکر رییس کمیسیون اروپایی و ماریو دراغی رییس بانک مرکزی اروپا  خواهان تغیر سیاست موجود گردیده اند . والتر بایر یکی از دانشمندان اتریش گمان میبرد که رویداد های یونان انگیزه ای بود تا  بانک مرکزی اروپا  تصمیم به خریداری  وام های دولتی به ارزش بلیون ها یورو بگیرد  و این امر با خواست المانی ها همسانی نداشت .۴ سیاستمداران المانی باور دارند که کشورهای عضو اتحادیه اروپا بخشی ازحاکمیت دولتی خود به ویژه درعرصه ارز را به سازمان فراگیر اروپایی انتقال داده و در پیآمد این تصمیم مکلف اند از تصامیم اتحادیه اروپا پیروی کنند. برای آنها تضاد میان تصمیم دموکراتیک مردم یک کشور و فیصله های ساختار فراملی اروپایی  دارای اهمیت بنیادی نیست و بگفته یکی از شخصیت های برجسته سیاسی المان دموکراسی باید در برابری با بازار رشد کند. الکسیس تسیپراس در نخستین اعلامیه حکومت خود بروز هشتم فبروری سال روان چنین گفت :« حاکمیت ملی یونان را نمیتوان مورد گفتمان ( معامله ) قرار داد .» او در نامه سرگشاده ای عنوانی مردم المان که در واقعیت نامه برای همه اروپاییان است چگونگی وام دار شدن یونان و خطاهای  بزرگ اتحادیه اروپا را تصریح نموده و افزود : «...یونان در سال ۲۰۱۰ ترسایی در وضعی قرار نداشت تا خدمات بانکی وام های خود را ادا کند. متاسفانه مقامات اروپایی تصمیم گرفتند تا بیان نمایند که گویا این پرابلم با کمک قرضه های بزرگتر درتحت شرایط اقدامات صرفه جویی دولتی رفع خواهد گردید ...به عبارت دیگر اروپا تاکتیک بانکداران غیر جدی را که از پذیرش « قرضه های پوسیده » سرباز زدند پذیرفت. آنها با کمال میل به موسسات معسر اعتبارات جدید دادند تا چنان وانمود کنند که گویی قرضه های اصلی هنوزهم ادامه دارد. این امردر واقعیت به تعویق انداختن اعسار( عدم توانایی باز پرداخت ) بود ...هیچ چیز دیگر به غیر از عقل سلیم لازم نبود تا دیده میشد که کاربرد تاکتیک « ادامه بده و هر چه بادا باد ! » یونان را به وضع تراژیک خواهد کشانید ...اروپا بجای با ثبات سازی یونان شرایطی را برای بحران شدید ایجاد نمود که اکنون زیر بنای خود آنرا میلرزاند .»  تسیپراس پیامد های اجتماعی این سیاست را با ارایه فاکت های انکار ناپذیر بیان نموده و از فقر گسترده و ناامید کننده ای سخن گفت. وی اضافه کرد : « ...بنا بر ترکیب وام های سرسام آور و اختصار شدید مخارج دولت که درآمدها را کاهش داد  نه تنها فرصت مهار کردن قرضه ها از دست رفت بلکه نادار ترین اقشار جامعه مجازات گردیدند ...پیش از آنکه ما چیزی را تدارک ببینیم « چوچه مار از تخم آن » بیرون آمده بود ....اما با وجود نادرستی « ادامه بده و هر چه باداباد ! » هنوز هم این تاکتیک بکار گرفته میشود ...صادقانه باید بگویم که نمیتوان وام های یونان را در حال حاضر بدوش کشید و خدمات آنها را انجام داد ، به ویژه اینکه بر یونان « واتر بوردینگ » مالی را روا داشته اند .... المان  و کارگران زحمتکش المانی نباید از پیروزی سیریزا نگران باشند ... وظیفه ما در این نیست تا دربرابر پارتنرهای مان لجاجت کنیم ؛ منظور ما بدست آوردن قرضه های بزرگ و کسب امتیازات در داشتن حق کسر بودیجه بیشتر نیست. هدف ما با ثبات ساختن کشور، دستیابی به بودیجه متعادل ، پایان بخشیدن به بهره کشی مالیه دهنده گان یونان در چارچوب یک قرارداد وامی غیرقابل اجراست. ما مکلف استیم تا به تاکتیک « ادامه بده و هر چه بادا باد ! » نه تنها در برابر شهروندان المان پایان دهیم؛ بلکه همه اروپایی ها را مد نظر داشته باشیم.»۵

منطق این گفتار اروپا را فراگرفته است و شهروندان و بازیگران سیاسی را ازجنوب تا شمال به تفکر واداشته است. همه میدانند که اگر معضل یونان حل نگردد و برنامه کمک های مالی قطع شود در انصورت دولت یونان ورشکسته خواهد شد و اتحاد ارزی اروپا دیگر مفهومی نخواهد داشت. سیاست تهدید آمیز و تلاش درجهت تجرید یونان برای حکومت المان به قیمت گرانی تمام خواهد شد ؛ زیرا بخش بزرگی از جامعه اروپا  در پیروزی سیریزا چانس بزرگی را برای تغیر سیاست اقتصادی و اجتماعی این قاره می بینند و در خواسته های بنیادی همصدای یونان میگردند .

( بخش سوم این جستار بزودی در تارنمای بامداد به نشر میرسد.)

پانویس ها :

۱ ـ روزنامه اوستر رایش مورخ ۲۶ جنوری ۲۰۱۵ ترسایی

۲ ـ مجله اشپیگل ، شماره ششم سال ۲۰۱۵ ترسایی

۳ ـ  انستیتوت دانش های بشری ـ پروژه سیند یکا ، دسمبر ۲۰۱۴ ترسایی

۴ ـ « چپ اروپا مشت خود را بلند میکند !»  ، روزنامه استاندارد مورخ ۲۷ جنوری ۲۰۱۵ ترسایی ، کتاب جدید والتر بایر در باره انتخابات کشور های اروپایی در سال ۲۰۱۵ ترسایی به زودی منتشر میگردد . او چند ماه پیشتر زمینه دیدار الکسیس تسیپراس را با  پاپ فرانسیسکو در واتیکان فراهم نموده بود

۵ ـ نامه سر گشاده الکسیس سیپراس در سایت سریزا بروز هفتم فبروری ۲۰۱۵ ترسایی منتشر گردیده و برخی از روزنامه ها و مجلات به نشر آن به زبان های دیگر اقدام نموده اند .

 

 بامداد ـ سیاسی ـ ۱۵/۱ ـ ۱۱۰۲

 

 

 

 

 

زندگی سازمانی

تدویر هشتمین اجلاس کمسیون تدارک کنفرانس شورای اروپایی حزب آبادی افغانستان   کمسیون تدارک کنفرانس شورای اروپایی حزب آبا...
پیام دارالانشای حزب آبادی افغانستان به مناسبت حادثه خونین در« هوتل شهر دوبی »     هموطنان عزیز! با تاثرفراوان اطلاع...
پیام حزب آبادی افغانستان به مناسبت صدمین سالگرد استرداد استقلال افغانستان...
 پیام حزب آبادی افغانستان به مناسبت صدمین سالگرد استرداد استقلال افغانستان   بنام خداوند جان و خرد هموطنان آزادی دوس...   هموطنان عزیز ، استقلال افغانستان در شرایط تازه ملی و جهانی در حالی بدست آمد که جنبش های مشروطه خواهی حصول استقلال...
پیام  دارالانشای حزب آبادی افغانستان بمناسبت حلول عید سعید اضحی   بسم الله الرحمن الرحیم رفقا ، دوستان وهممیهنان عزی...
تدویرهفتمین اجلاس کمسیون تدارک کنفرانس شورای اروپایی حزب آبادی افغانستان مورخ ۲۹ جولای ۲۰۱۹ هفتمین دور اجلاس کمسیون ت...

اسناد و گزارشات

اساسنامه حزب آبادی افغانستان مصوبه کنگره حزب...
   اساسنامه حزب آبادی افغانستان مصوب کنگره حزب کابل ـ افغانستان، مورخ ۱۹اسد ۱۳۹۷   بسم الله الرحمن الرحیم فصل اول...
برنامه حزب آبادی افغانستان...
   بسم الله الرحمن الرحیم برنامه حزب آبادی افغانستان  مصوب کنگره حزب، کابل ـ افغانستان، مورخ ۱۹اسد ۱۳۹۷     مقدمه...

آگهی های فوتی و پیام های تسلیت

 مراسم خاک سپاری داکتر ببرک ارغند   پری ارغند همسر، شمس ارغند پسر ، هیلی ارغند علوی ، اناهیتا ارغند جمال، مریم ارغند...
پیام تسلیت شورای کشوری هالند حزب آبادی افغانستان بمناسبت وفات المناک داکتر ببرک ارغند     با تاثر و اندوه فراوان...
پیام تسلیت دارالانشای حزب آبادی افغانستان به مناسبت درگذشت زنده یاد رفیق نوراحمد پیمان عضو بیروی اجراییه حزب آبادی افغان...
اعلان فاتحه بانو شهناز اورنگ...
اعلان فاتحه بانو شهناز اورنگ  اگهی های فوتی و پیام تسلیت ـ بامداد ـ ۱۹/۲ـ ۰۶۰۶    ...
اعلان فاتحه احمد ضیا آزادزوی...
اگهی های فوتی و پیام تسلیت ـ بامداد ـ ۱۹/۱ـ ۲۹۰۵  ...

شعر در بامداد

واسوخت ميهنى...
با الهام از سروده زیبای استاد شيرين سخن ميرغلام حضرت شایق جمال ( واعظى )  بنام « واسوخت عشقى»* واسوخت ميهنى اى ميه...
خـوب وینـم ‎...
           خـوب وینـم ‎         ( خوب وینم عالمه که یې څوک راکړي مانا ‎ پروت یم سر مې ایښی د خپل یار په زنګانه)* ‎نا...
هفت وهشت ثور...
هفت وهشت ثور صدای ناب هفت ثور طنین افگنده بر دلها که مثلش نیست در تاریخ آزادیـی ملت ها هر آنچه بود دستآورد عالی هفت...
سه سروده زیبا از زبیر واعظی...
سه سروده زیبا ازشاعر توانای کشور محترم زبیر واعظی با خبرباش هموطن... جنگ ما جنگ زبان و مليت و اقوام نيست جنگ دژخيمان...

سیاسی

مفاهیم استقلال و آزادی از دیروز تا امروز و فرداها...
به پیشوازوتجلیل از یکصد سالگی استقلال افغانستان: مفاهیم استقلال و آزادی از دیروز تا امروز و فرداها ع. بصیر دهـزاد م...
دافغانستان د خپلواکی دبیرته اخیستلو د ورځی په وياړ...
دافغانستان د خپلواکی دبیرته اخیستلو د ورځی په وياړ   دوکتور حبیب منګل د زمری دمیاستی ۲۸ دګران هیواد افغانستان دخپلو...
صد سالگی استقلال وغفلت زده گی ملت...
صد سالگی استقلال وغفلت زده گی ملت   محمد ولی   طی صد سال اخیر نقشه کشورها تغیر کرد، دو جنگ مهیب جهانی اروپا را با...
امریکا در هیبت « ترامپیزم  » درگیر جنگ با جهان...
 امریکا در هیبت « ترامپیزم  » درگیر جنگ با جهان  اردشیر ز.قنواتی ایالات متحده امریکا هنوز بزرگترین قدرت اقتصادی و نظ...
اولین نظام جمهوری در افغانستان و پایان سلطنت چهل ساله محمدظاهرشاه...
اولین نظام جمهوری در افغانستان و پایان سلطنت چهل ساله محمدظاهرشاه  میرمحمدشاه رفیعی  ۲۶سرطان۱۳۹۸مصادف بود با چهل وشش...
مواد سوخت شعله های جنگ مردم افغانستان است...
مواد سوخت شعله های جنگ مردم افغانستان است آیا صلح امید است یا آرمان! علی رستمی مدت چهل سال از جنگ های خانمانسوز تجا...
ملاک حقیقت عمل است نه حرف...
ملاک حقیقت عمل است نه حرف دردمند  محمد اشرف غنی در دیداری که بتاریخ ۶ الی ۷ سرطان سال ۱۳۹۸ با سران دولت پاکستان داشت...
شباهت های ماموریت صلح خلیلزاد با شوارد نادزی...
شباهت های ماموریت صلح خلیلزاد با شوارد نادزی، صلح خواهد آمد؟   عبدالاحمد فیض افغانستان ازمعدود کشورهای است که بیشتر...
دموکراسی اقتصادی راهیست بسوی عدالت اجتماعی...
دموکراسی اقتصادی راهیست بسوی عدالت اجتماعی*   دیپلوم انجینر عمر محسن زاده هنوز چند روزی از نبشته پیشین نگارنده نگذشته...
مقابله با پلان هاى سوپرشيطانى پاکستان...
مقابله با پلان هاى سوپرشيطانى پاکستان   میرعبدالواحد سادات پرداختن دقيق و پاسخ درست به اين موضوع ايجاب مينمايد تا اين...

دیدگاه

صلح واقعی وعادلانه  در افغانستان  مستلزم اتحاد وهمبستگی ملی و ضمانت بین المللی میباشد...
صلح واقعی وعادلانه  در افغانستان  مستلزم اتحاد وهمبستگی ملی و ضمانت بین المللی میباشد     عبدالوکیل کوچی   افغانس...
مروری به اصلاحات غازی امان الله خان...
مروری به اصلاحات غازی امان الله خان   دردمند سعدیا مــرد نیکــو نام نمیـرد هرگــز مرده آنست که نامش به نیکویی نبرن...
جنگ و تروریزم را با دموکراسی درآمیختند...
جنگ و تروریزم را با دموکراسی درآمیختند  نباید صلح و دموکراسی را در تقابل قرار دهند محمد ولی آوازه چنین است که امریک...
نقش منطقوی  سازمان همکاری های شانگهای و نزدهمین اجلاس آن...
  نقش منطقوی  سازمان همکاری های شانگهای و نزدهمین اجلاس آن   داکترعبدالرشید جانباز سازمان همکاری‌های شانگهای یا ( Sh...
بمناسبت صدمین سالگرد استقلال، ۱۹۱۹-۲۰۱۹...
 بمناسبت صدمین سالگرد استقلال، ۱۹۱۹-۲۰۱۹   احسان واصل کتاب « گزارش سفراعلحضرت امان الله خان به اروپا  »  که از نوامب...
جامعه مدنی یا معرفت فردگرایی...
جامعه مدنی یا معرفت فردگرایی ( قسمت سوم وچهارم)   علی رستمی  همانطوریکه جامعه مدنی دراوج نظام سرمایداری  بوجود آمد...
طالبان درپی صلح یا درصدد کسب قدرت؟...
طالبان درپی صلح یا درصدد کسب قدرت؟   عبدالاحمد فیض   طرح امریکایی صلح با جنبش طالبان با گشایش باب تفاهم ودیالوگ ای...

فرهنگی و اجتماعی

پیام تسلیت دارالانشای حزب آبادی افغانستان به مناسبت درگذشت زنده یاد رفیق داکتر ببرک ارغند...
پیام تسلیت دارالانشای حزب آبادی افغانستان به مناسبت درگذشت زنده یاد رفیق داکتر ببرک ارغند   افغانستان- کابل ۳۱ اسد...
به گرامیداشت ازروزاستقلال وطن...
به گرامیداشت ازروزاستقلال وطن عبدالاحمد فیض آزادی و آزاد منشی دو واژه زیباست که با نام رزمنده گان ملی وهزاران سپاهی...
اشـرف مخـلوقـاته...
                  اشـرف مخـلوقـاته اشرف مخلوقاته اور دې بل کړ هرې خواته اشرف مخلوقاته وطن پکې ایرې شو له دروا...
                             اخـتـر تـه ځه اختره ځه مونږه اختر لیدلی نه دی غیر له ترگمیو موږ سهار لیدلی نه دی جنک پسی...
رویـای عیــد...
رویـای عیــد   کجا عید است ، کجاعید است؟ کجا تحسین وتمجید است بجز کشتارخون آتش مرگ وعزاداری وطن درپرتگاه مهلک وتهدی...
ســور اخـتــر...
ســور اخـتــر   بیا موسم د قربانۍ دی،بیا غوڅ شوی د چا سر دی بیا د چا پر کاله ویر دی،بیا د چا پر کور اختر دی دا زما...
استـقـلال...
  استـقـلال   ترا یک قرن پیش ازمن مرا صـد سال بعد از تـو ترا بر جنگ استقلال مرا بر جنگ استبداد ترا بر ضد استعما...
به پیشواز صدمین سالروز استرداد استقلال کشور...
درس هایی از تاریخ کشور :   به پیشواز صدمین سالروز استرداد استقلال کشور     محمد ولی   ( بخش دوم ) اما ضلع روحا...
معلم تابش جاودانگی هاست...
 معلم تابش جاودانگی هاست   در پرورش جسم  پدر نانم   داد درس  معلم   پرورش جانم  داد درعرصه عشق خردعلم وکمال احساس غ...
به پیشواز صدمین سالگرد فروریزی اولین حلقه استعمار انگلیس درجهان...
به پیشواز صدمین سالگرد فروریزی اولین حلقه استعمار انگلیس درجهان ( استرداد استقلال افغانستان)   محـمـد ولـی دوجنبش چ...
کتاب و جوانان...
کتاب و جوانان   روزبه تاریخ سوم ثور ۱۳۹۸ خورشیدی مصادف بود با روز بین المللی کتاب . ازاین روز در تمام کشورهای جهان...
بازگشـت بـه خــود...
  بازگشـت بـه خــود   گیرم شعار ناب تو الله اکبر است اما چه سود از آنکه دلت مثل کافر است گیرم که ریش وسبحه ز آداب...
کـابـل...
  کـابـل بيا ژړا ده د کابل هره کوڅه کې واويلا ده د کابل هـره کوڅه کې يزيدانو هــره خوا تورې اېستلي کربلا ده ، د کابل...
چگونگی زرع پسته در افغانستان...
   چگونگی زرع پسته در افغانستان      کریم پوپل پسته که نام علمی آن ( Pistacia vera  ) است در کشورهای سوریه ترکیه ایر...
آه، مـا الاغ هـا...
  آه، مـا الاغ هـا     طنزی از عزیز نسین   آه، ما! ما الاغ ها! … ما جماعتِ الاغ ها سابق بر اینْ درست مثل...
نقل قول ها ویادداشت های ازعلامه فیض محمد کاتب...
فیض محمدکاتب (۱۲۷۹-۱۳۴۹ ق) شخصیت فاضل ودانشمند کشوردراواخر قرن نزدهم دردستگاه سلطنت امیرعبدالرحمن بکار کتابت آغاز نمود...
همه در دفاع از حقوق اطفال و منع کار اجباری اطفال...
پیام شورای رهبری انجمن حقوقدانان افغان در اروپا بمناسبت روز بین المللی  منع کاراطفال   « همه در دفاع از حقوق اطفال و...
تو آدمى، من آدمم، پس ز چى اين منم منم؟...
  تو آدمى، من آدمم، پس ز چى اين منم منم؟ حرمت كنيم و هم كرم، كه كام تو شيرين كنم تا كه زنى به فرق من، مى زنم هى به فر...