به سلسله نشر دیدگاه های کارشناسان حزب آبادی افغانستان اینک نگارشی از خامه رفیق صبور ثابت در باره جایگاه  کشاورزی درخود کفایی واشتغال زایی را پیشکش میداریم. بامـداد

نقش کشاورزی درخود کفایی واشتغال زایی

صبور ثابت

افغانستان یکی از فقیر ترین کشورهای جهان است که از نبود مصوونیت غذایی وگرسنگی رنج میبرد. طبق راپور وزارت زراعت و دفتر« یو اس آی دی» ۸۰٪ مردم افغانستان مشغول پیشه زراعت و مالداری سنتی می باشند که ۳۱٪ در آمد ملی از محصولات زراعتی بدست می آید .

در مجموع ۷.۸میلیون هکتارزمین درافغانستان قابل کشت می باشد که از جمله ۳.۳ میلیون هکتارزمین آبی و ۴.۵ میلیون هکتارزمین للمی یا بارانی وجود دارد.

جنگ طولانی مدت، تغییرات اقلیمی و حوادث طبیعی، تغییردرجمعیت، نابرابری جنسیتی، فرصت‌ های محدود اشتغال ‌زایی و نگرانی ‌های ناشی ازتداوم فساد ، نبود شفافیت و پاسخ‌ دهی باعث حفظ فقر ، گرسنگی ونبود مصوونیت غذایی درکشورگردیده است.چهل درصد افغانها مصوونیت غذایی ندارند ، محو کامل گرسنگی درتمام جهان از اهداف انکشاف پایدار سازمان ملل متحد بوده که تا سال ۲۰۳۰ میلادی باید گرسنگی به طورکامل از جهان محو شود ، تاکیدات مکرر انکشاف پایدار سامان ملل متحد به مسوولین حکومتی این است که مساله گرسنگی در افغانستان باید در اولویت کاری شان پنداشته شود. در وضعیت فعلی با شیوع ویروس کرونا ، مرگ و میر ناشی از آن ، وضع قرنطین در جهان ، ازدیاد روز افزون بیکاری درکشورها ، توقف کارخانجات تولیدی و انواع دیگری از دشواری ها سبب شده تا مشکلات بزرگی اقتصادی را در جهان بوجود آورد. بدبختانه مردم کشور ما با شیوع این ویروس کشنده شدیدا متاثر گردیده  و با مشکلات اقتصادی دست به گریبان است و بسیاری از امورات کشور با کمک های خارجی به پیش برده می شود، بهترین گزینه برای خودکفایی اقتصادی تقویت زراعت است.

زراعت می تواند در پایه ریزی ساختار اقتصادی کشور کمک فراوان نماید و کشور را در مسیر توسعه اقتصادی قرار دهد. زراعت در افغانستان به گونه سنتی یکی از شاخص های بالقوه اقتصادی محسوب میگردد و یکی از مهمترین و تاثیرگذارترین عامل رشد اقتصادی در کشور به شمار میرود. حدود ۷۰ در صد افغانها در مناظق روستایی زنده گی دارند و بیشتر در مزارع زراعتی مشغول کار اند و ۶۱ در صد خانواده ها درآمد شانرا از طریق سکتور زراعت به دست می آورند . با وجود رشد بطی اقتصادی منجر به کاهش سهم سکتور زراعت در اقتصاد افغانستان گردیده ، این سکتور ۴۰ درصد فرصت های شغلی را برای مردم فراهم ساخته است . این درحالیست که بیشتر از نیم نفوس افغانها که در مناطق روستایی زنده گی میکنند ، مشغول فعالیت در سکتور زراعت اند .

تدوین پالیسی های آینده نگر و مردمی ، و سرمایه گذاری ها دراین بخش می تواند منجربه رشد بالقوه سکتور زراعت درکاهش فقر و رشد اقتصادی پایدار ازطریق ایجاد فرصت های کاری ، بهبود حاصلات و مشارکت سراسری گردد .

یکی از کاستی ها در برخورد کشورهای کمک دهنده بعد از سال ۲۰۰۱ میلادی ، توجه بیشتر به وزارت انکشاف دهات بود که از آن طریق غیرمسلکی  به کارهای زراعتی و مالداری پرداخته شد و توجه لازم بخاطرکاربنیادی درسکتور زراعت از طریق وزارت زراعت صورت نگرفت . جامعه جهانی میتوانست از طریق سکتورزراعت زمینه رقابت جوانان را برای دستیابی به فرصت های کاری جدید به شدد افزایش دهد و تمام نیروی بشری جوان را در ولایات به بازار کار سوق و یا جذب نماید تا از مهاجرت گسترده جوانان افغان وکشته شدن تعداد زیاد آنها در راه های پرخطر جلوگیری میشد . همچنان۵۰ در صد جوانان در روستاهای افغانستان در سکتور زراعت و مالداری مشغول کاراند واکثرا به مثابه کارگران بدون مزد درمزارع خود کارمینمایند. فیصدی میزان مشارکت کاری زنان در روستا ها بالا رفته و دراین مشاغل در آمد زا کار مینمایند که ازهر پنج تن زن روستایی چهار تن آنان به صفت کارگران بدون مزد در مزرع خانواده کار مینمایند . متاسفانه نسبت سهم اندکی از درآمد تجارت محصولات زراعتی ، با وصف میزان استخدام بلند دراین سکتور و دلیل موجودیت موانع و محدودیت ها درعرصه بازار یابی برای محصولات زراعتی و حضور کثیر کارگران خانواده گی بدون مزد یکی از چالش های بزرگ و عمده به شمار میرود . تعداد محدود از این خانواده های روستایی قادراند تا از طریق فرآورده های زراعتی و مالداری شان در بازارها آنهم به قیمت نازل به منابع عایداتی مورد قبول برای شان دسترسی پیدا کنند .

بخاطر رفع مشکلات فوق و دست یابی به اقتصاد خوب و خود کفایی به محصولات زراعتی توجه و همکاری همه جانبه صورت گیرد تا تنوع در سکتور فرعی غله جات و حبوبات به وجود آید در حالیکه تمرکز عمده بالای زرع گندم وجود دارد که عدم تنوع درکشت غله جات و حبوبات منجر به آسیب پزیری دهاقین و خانواده ها بنا بر کاهش قیمت گندم در بازارهای محلی میگردد و کاهش منفعت در حاصل گندم ممکن است دهاقین به کشت کوکناردرزمین های حاصلخیز شان مجبور شوند.  در صورتی که برای بلند بردن ظرفیت کاری دهاقین معلومات مسلکی، حمایت های مالی مورد نیاز و دسترسی بیشتر به تسهیلات و بازار فراهم گردد، آنها میتوانند درعرصه های تولید میوه جات، سبزیجات، گل ها و محصولات مالداری به ظرفیت های بالقوه تولیدی و تجارتی دسترسی حاصل نمایند. این امر میتواند سبب افزایش فرصت های شُغلی به گونه پایدار و سراسری در افغانستان گردد. تولید و انکشاف تجارت محصولات زراعتی بخصوص تولید میوه جات و مغزباب و همچنان مالداری وفرآورده های لبنیاتی منجر به افزایش میزان درآمد و استخدام جوانان میگردد، با بهبود و رونق اقتصاد ناشی از محصولات زراعتی و مالداری دولت نیز قادرمیگردد، تا زمینه های شُغلی بیشتر را در عرصه پروسس مواد غذایی ایجاد نماید وبا بهبود وضعیت مالی در ایجاد بند های آب گردان برای ابیاری زمین های لا مزروع رسیده گی صورت گیرد .

بامداد ـ سیاسی ـ ۲/ ۲۰ـ ۲۲۰۵

  یادداشت : دیدگاه های ارایه شده اندیشه و نظر نویسنده را بازتاب می دهـد. دیدگاه های حزب آبادی افغانستان دراسناد و اعلامیه های رسمی آن انعکاس یافته است .

 Copyright ©bamdaad 2020

جنایتکاران با تیرباران زنان باردار و اطفال معصوم چی میخواهند؟

نسیم سحر

دیروز تروریستها در کابل در یک شفاخانه ملکی و آنهم د رماه مبارک رمضان  مرتکب یک جنایت نابخشودنی شدند که مشکل است در قاموس جنایات بشری برایش یک واژه مناسب پیدا نمود . تروریستها زنان حامله دار ،  اطفال معصوم و افراد بیمارو بستری در شفاخانه را تیرباران کردند .این جنایت و این آدم کشی انسانهای بیگناه و بیدفاع در  شفاخانه صد بستر دشت برچی که تحت حمایت داکتران بدون سرحد قرار داشت رهبران سیاسی و مجامع بین المللی را تکان داد و به واکنش وادار ساخت. این جنایت  و جنایت دیگر درمراسم تشییع جنازه در ننگرهار توسط نماینده خاص  سرمنشی ملل متحد ونمایندگان  برخی کشور ها شدیدا تقبیح گردید. این جنایت حتی توسط وزیر خارجه امریکا محکوم گردید در حالیکه ایالات متحده  در یک معامله و توافقنامه غیرمعمول زیر نام " معاهده قطر"  با طالبان  چشم امید به صلح بسته و تا زمینه خروج حضور  حدود بیست ساله با تلاشهای ناکام شانرا مساعد سازد.

استقرار صلح در سراسر افغانستان آرمان وآرزوی هر فرد ترقیخواه و دموکرات ،هر مسلمان متدین و صادق ، هر روشنفکر و بالاخره هر فرد وطنپرست است و اما آیا این افرادیکه  به تیرباران زنان حامله دار ، اطفال معصوم ، ترور انسانهای بیگناه ، پیرمردان مریض و بیمار می پردازند ، خواهان برقراری صلح و آرامش در وطن اند؟ آیا افرادیکه پل وپلچک ، شفاخانه ، مکتب و پایه های برق را از بین میبرند ، طرفدار صلح در وطن هستند ؟ وآیا افرادیکه د ر خاک بیگانگان  لانه اختیار کرده و سرباز ، افسر و پولیس کشوررا سر می برند   وبرای نابودی قوای مسلح کشور فعالیت میکنند ، صلح میخواهند ؟ آنهایکه زنان یعنی نصف نفوس کشور را روانه زندان خانه میسازند و با علم و یشرفت و دموکراسی دشمنی میورزند ، جنگ را قطع  و " اور کم " و " اوربند " را خواهند پذیرفت ؟ فکر میکنم که پاسخ تمام این پرسش ها منفی خواهد بود . زیرا این نیروهای عقبگرا و دموکراسی ستیز بخاطر تحقق" پروژه" های بیگانگان "جهاد "مینمایند . تاریخ چهار دهه نشان داد که "تنظیم های جهادی" ، " طالب" و "داعش" از یک قماش اند.  اینها در مراحل مختلف وظایف متفاوت را بادر نظرداشت اوضاع و شرایط بین المللی اجراء میکردند و دوره های استهلاک آنها قید زمان گردیده است.

در شرایط کنونی با مطرح شدن " طالب " در سطح بین المللی " پروژه داعش " مبرمیت خود را از دست داده  ولی برای تحقق عملی اهداف پنهانی پروژه طالب ، استفاده ابزاری از " داعش " صورت خواهد گرفت. بالاخره مقصرین این جنایات   "داعش " قلمداد خواهد شد . در حالیکه پاکستان بعنوان حامی درجه اول طالبان هم در عرصه نظامی ، سیاسی ، دیپلوماتیک و لوژستیکی تلاش میورزد که بیشترین امتیاز را از " معاهده قطر" بدست آورد . بدین منظوربه اشاره مشاورین "آی اس ای" طالبان  عملیات نظامی را تشدید میکنند و پاکستان به افزایش فعالیتهای دیپلوماتیک بخاطر تحقق " معاهده قطر" در قدم اول رهایی زندانیان طالبان و در نخست ازهمه قوماندانان مهم آنان میباشد.

 پاکستان بخوبی میداند که  در نتیجه پیامد های ویروس کورونا وضعیت نامساعد برای ترامپ برای انتخاب مجدد وی درپست ریاست جمهوری  ایجاد شده و یگانه موفقیت ترامپ میتواند خروج بی درد سر عساکر امریکایی از افغانستان باشد . ایالات متحده از پاکستان میخواهد تا طالبان را بیشتر به عملی ساختن " توافقات قطر"وادار  بسازد تا " اور کم " و " اوربند " برقرار گردد. ولی پاکستان با داشتن مهارت خاص در سیاست های خارجی خویش از امریکا میخواهد که هند را به پای مذاکره با طالبان بکشاند . درحقیقت پاکستان کشور ایالات متحده را پشت "نخود سیاه " روان کرد و تا از فشار بیشتر بالای خودش را بکاهد. هند که هدف اصلی پاکستان را درک میکند به پیشنهاد امریکا پاسخ منفی میدهد و  زلمی خلیلزاد در ماموریت و گفتگوی خود با وزیر خارجه هند ناکام برمیگردد. به نظر میرسد که " آی اس آی" طرح دیگر را توسط مزدوران خود از قماش طالب و داعش عملی مینماید و با این کار با "یک تیر چند فاختک را شکار نماید". از یکطرف اینکار را به گردن  داعش خواهد انداخت . طالب از ارتکاب این جنایت انکار خواهد کرد. همه قبول دارند که گروه طالبان یک گروه یکپارچه نیست و گروه که دفترقطر را دراختیار دارد بالای تمام گروه طالبان تسلط ندارد ولی همه میدانند که این سازمان جهنمی " آی اس آی" است که تمام حلقات طالب را تحت کنترول خود دارد. از طرف دیگر انعکاسات بین المللی ایجاد خواهد شد و جانب کابل را بخاطر تحقق هر چه بیشتر " توافقات قطر" بین طالب و امریکا زیر فشار قرار خواهد داد . برعلاوه نارضایتی ها از حکومت بیشتر خواهد شد و در کنار جنجال های موجود سیاسی این کار روحیه  ضد دولتی را تقویه خواهد کرد . همچنان این جنایت به تفرقه های قومی دامن خواهد زد زیرا بیشترین قربانی ها از مردم رنجدیده و شریف هزاره میباشند که بیشترین آنها در این منطقه مسکون اند . لذا به دلایل فوق این شفاخانه صد بستر واقع در دشت برچی تحت حمایت داکتران بدون سرحد نشانه گرفته شد و زنان حامله ، کودکان معصوم و اشخاص بیمارتوسط تروریستهای طالب تحت حمایت " آی اس آی " پاکستان  تیر باران شدند.

این جنایت وحشتناک توسط مردم افغانستان و جامعه جهانی به شدت تقبیح شد و  مرتکبین  این جنایت باید مورد تعقیب عدلی و مجازات قرار گیرند و طراحان اصلی این جنایت باید به محکمه بین المللی جنایات بشری معرفی شوند . تازمانیکه حمایت پاکستان از این تروریستها از نوع " طالب " و " داعش " قطع نگردد و لانه های آنها در خاک پاکستان مسدود نشود، طالب این جنگ و انسان کشی را درافغانستان قطع نخواهد کرد و " اور کم " و " اوربند" برقرار نخواهد شد و صلح پایدار و دایمی در کشور عذابدیده ، زخمی و آغشته به خون در نتیجه این "توافقنامه ننگین "استقرار نخواهد یافت و مردم ما بارها شاهد این جنایات خواهد بود .

 دراوضاع و احوال کنونی کشورتقبیح این جنایت کافی نیست . معضلات وطن را باید از ریشه حل نمود . توافق سیاسی این وآن و تقسیم چوکی ها بین این حلقات مشکلات موجود را بطور اساسی حل و فصل نمیکند . یکی از راه های دفع این حملات جنایتکارانه دشمنان وطن و رسیدن به صلح پایدار در افغانستان  اتحاد تمام وطنپرستان ، روشنفکران ، دموکراتها و ترقیخواهان کشور و ایجاد یک نظام و اداره دارای کارایی ، نیرومند،  فارغ از فساد و تقویه قوای مسلح کشور است.  

 بیائید این جنایت را با شدت تقبیح کنیم و علیه جهل و بنیاد گرایی متحد شویم !

نفرین به جنایتکاران و حامیان آنها !

بامداد ـ سیاسی ـ ۲/ ۲۰ـ ۱۳۰۵

 یادداشت : دیدگاه های ارایه شده اندیشه و نظر نویسنده را بازتاب می دهـد. دیدگاه های حزب آبادی افغانستان دراسناد و اعلامیه های رسمی آن انعکاس یافته است .

Copyright ©bamdaad 2020

با غم  و درد جانکاه مردم شریکم

جمیله ناهید بریالی

هموطنان گرانقدر ،

خواهران ، برادران و کودکان عزیز ،

دیدن تصاویر و گزارشات اندوه بار روزمره از داخل کشورکه درآن مردم بخون نشسته و داغدیده ما درسوگ عزیزان شان نشسته اند مرا واداشت تا با وجود بیماری دوامدارناشی از جنایت مشابه قلم بدست گرفته ، چند سطری درتقبیح این همه خونریزی و کشتار نابخشودنی به رشته تحریر بیاورم.

دیدن تصویر نوزاد آغشته درخون ، چند متر دورترمادری و طفل زخمی افتاده برزمین ، و آنسوتر نوزادی که مادرش ۹ ماه با محبت وامید بزرگ درشکم خود پروش اش داده و برای درآغوش گرفتن اش همه رنج و درد به شمول درد زایمان را تحمل کرد ولی حال بجای آغوش مادرسربازی او را بدون مادرش به جای دیگری انتقال میدهد ، دل سنگ را شگاف میکند.

من هیچ کشور و مردمی را درجهان سراغ ندارم که درآنجا کشتن سالمند و جوان ، زن و مرد، کودک و نوزاد ، هندو و مسلمان اینقدر رواج داشته ، وهمه گیر باشد.

روزی نیست که قاتلان سیاه دل  و خونخوار درگوشه ایی از این سرزمین بلاکشیده خون نریزند و کربلای دیگری را برپا نکنند. گاهی درعبادتگاه سیکها ، یک روز درمراسم فاتحه خوانی و نماز گزاری ، روز دیگر درمکتب ، مسجد ، بیمارستان ، زایشگاه و....

ما درداستان های تاریخی ازسیرنشدن ضحاک و عطش بی پایانش برای خونخواری قصه های زیادی شنیده بودیم  ولی امروز این ضحاکان قرن بیست و یکم حتا درماه مبارک رمضان به خونریزی مرد و زن و نوزاد مسلمان و متدین افغانستان ادامه داده و بر پیشانی این وحشت و بربریت شان مهر دینداری و اسلامیت را نیز میزنند.

درچنین حالی که تصاویر نوزادان آغشته در خون ، سربازان کشته شده ، عزاداران غرقه در خون، توته های قطع شده بدن انسان را همه روزه در رسانه های کشور و شبکه های اجتماعی مشاهده میکنم، میبینم  که رسانه های غرب و کشورهای مدعی دموکراسی ، حقوق بشر و نوع دوستی  مهر سکوت را برلب زده و با بی تفاوتی از کناراین جنایات بی مانند میگذرند.

درهمین کشور المان رسانه ها خبر مبنی براینکه امروزدربیمارستانی درغرب کابل حمله ایی صورت گرفت را بنشررسانیده ، و با بی تفاوتی عجیبی در برابرکشتار و ترور روزمره در افغانستان برخورد نمودند. دولت اینکشورمانند سایرکشورها دربرابرقتل و کشتار روزمره درافغانستان سکوت اختیارکردند.

هموطنان عزیز،

این کشتار، وحشت ، ویرانی و جنایت های بی مانند وهمه روزه که ازچند دهه بدینسو برما تحمیل و جز زنده گی ما افغانها گردیده است ، برعادت ها و روحیه ما نیز تاثیر منفی بجا گذاشته است .

ما بسیار زود ، فردا و پس فردا رخداد امروزی را به فراموشی می سپاریم ، برای اینکه  فردا و پس فردا رخداد دیگری به وقوع خواهد پیوست .جوی خون دیگری جاری خواهد شد ، هموطن دیگری به قربانگاه فرستاده خواهد شد ، کسانی دست و پای شان را از دست خواهند داد و....

چنین است که کسی از قربانیان هفته قبل چیزی را بیاد نمی آورد.

من خود منحیث یک قربانی جنایت مشابه بیش ازسی سال است که چنین درد و اندوه را پیوسته احساس نموده ، بخود می اندیشم که چگونه میتوانیم گلیم این جرم و جنایت ، وحشت و ترور را از سرزمین محبوب  ما افغانستان عزیزخود برچینیم. از نظر من برون رفت از این جو بی اعتمادی ، نفاق ، جنگ ، ویرانی و جنایت وابسته به عوامل مختلف درسطح کشور و جهان میباشد.

درحل این بحران تحمیلی از برون ما نیاز به دولت  ملی نیرومند و پابند به قانون و منافع مردم ، مردم اگاه و علاقمند به تغیر وضع ، سازمانهای سیاسی و صنفی ، نهاد های جامعه مدنی متعهد به اعلامیه جهانی حقوق بشر ، ساختارهای سنتی مردمی ، سران قبایل و روحانیون مردمدوست  از یکسو ، و سهمگیری  صادقانه جامعه جهانی به خصوص کشورهای همسایه ، دولت امریکا منحیث متحد و همپیمان افغانستان ونهادهای بین المللی داریم.

با تاسف بخشی از دوستان بدور از واقعبینی و درک نقش این نیروها گاهی این،  و زمان آنرا ملامت نموده  و به شرایط پیچیده ، عقب مانده گی ، پایین بودن سطح فرهنگ و دانش، نقش جهادی ها و مافیایی داخلی و بین المللی ، وابسته گی به خواست ها و منافع برونی و سایر عوامل  برخورد سطحی و غیرمسوولانه مینمایند.

رفقا ، دوستان ، هموطنان عزیزم و بجان برابرم ،

همه روزه شاهد هستیم و بچشم سرمیبینیم وقتی جنایت تازه ایی رخ میدهد ما اعلامیه ایی صادر مینماییم ، خاموشانه گریه میکنیم و برای قربانیان و مردم اشک میریزیم ، یاداشتی درصفحه های مجازی خود و دیگران مینویسیم ، به عاملین جنایت نفرین می فرستیم و تا جنایت تازه انتظار می کشیم و باز دنباله داستان را میگیریم.

ازنظرمن این شیوه برخورد ما نمی تواند به ختم فاجعه روان و خونریزی کمک نماید.

امروزما بیشترازهروقت دیگرباید نیرو و توان خود را باهم متحد ویکپارچه بسازیم.

بیایید باهم مشترکا یک کمپاین حق طلبی و صلح خواهی سراسری را سازمان داده ، وصدای خود را تا گوش جهانیان برسانیم. برخورد جهان در برابر مردم افغانستان و خواست برحق ما برای قطع جنگ ، ویرانگری و خونریزی وابسته به سهمگیری وعمل مشترک ما نیروهای ترقیخواه ، مردمدوست ، دموکرات ، صلحدوست و عدالت پسند کشور میباشد.

دراین کمپاین ما میتوانیم با استفاده ازامکاناتی که دربرون  از کشور داریم  همکاری نیروهای مترقی و دادخواه جهان را باخود جلب نموده  وصدای خود را رساتر به گوش جهان برسانیم.

درحالی که نفرت و انزجاربی پایان خود را برعاملین این جنایات نابخشودنی ابراز میدارم ، برای هموطنان داغدیده ، متدین و معصوم ما صبر و تحمل آرزو میکنم. 

بامداد ـ سیاسی ـ ۲/ ۲۰ـ ۱۴۰۵

 یادداشت : دیدگاه های ارایه شده اندیشه و نظر نویسنده را بازتاب می دهـد. دیدگاه های حزب آبادی افغانستان دراسناد و اعلامیه های رسمی آن انعکاس یافته است .

Copyright ©bamdaad 2020

کرونا را جدی بگیرید :

بیماری کوید ۱۹ وسیرآن در کشور

دوکتور سید فرید شاه رفیعی

اخیراً در یک گزارشی گفته شده است که وزارت صحت عامه کشور طی یک آزمایش میدانی از میان پنجصد نمونه ای که از میان افراد در شهرکابل به صورت تصادفی گرفته شده بود ( درتست سریع که حدود شصت تا هفتاد فیصد دقت دارد ) حدود دوصد وشصت نمونه مثبت  ، ودر تست پی سی آر که دارای دقت بیشتر میباشد حدود یک صد وسی نمونه مثبت مبتلا به ویروس کرونا دریافت نموده است که به این اساس میتوان تخمین زد که چیزی حدود نیم نفوس کابل به ویروس کرونا آلوده میباشند.

هرچند جزیات بیشتر در مورد این آزمایش ارایه نگردیده است چنانچه در مطالعات اپیدیمولوژیک وقتی این گونه آزمایشات میدانی صورت میگیرد باید در مورد جزیات آن یعنی شرایطی که این آزمایش صورت گرفته ومشخصات  افرادیکه تحت آزمایش قرار گرفته و اینکه مربوط به کدام گروه سنی، جنسی، کدام طبقه اجتماعی ازنظروضعیت شغلی واقتصادی و حالت صحی قبلی قراردارند ، وسایر شاخص های لازم ،معلومات ارایه میگردد.اما با آن هم ازاین گزارش میتوان دو سناریوی متفاوت را درمورد سیر آینده این بیماری درکشورمتصور بود.

سناریوی اول ،سناریوی بدبینانه وآن اینکه تعداد زیادافراد مصاب بیماری شده اند وهنوز در مراحل اولیه یا دوره نهفتگی آن قرار دارند و درهفته های آینده باید شاهد شیوع سریع و وخیم شدن وضعیت از این نگاه بود چون این افراد ممکن اعراض وعلایم شدید را تبارز دهند و بطرف وخامت بروند ونیز در دوره نهفتگی میتوانند ناقل بیماری بوده وتعداد زیاد از افراد دیگری را نیز مصاب سازند به ویژه با توجه به اینکه طرح قرنتین شهرها درکشورعملا به شکست مواجه شده و آنطوری که لازم است به دلایل مختلف ازسوی شهروندان رعایت نمی گردد.

اما سناریوی دوم ،سناریوی خوشبینانه است که از سوی تعدادی از کارشناسان صحی مطرح میگردد وآن اینست که ازاین گزارش میتوان نتیجه گرفت که فیصدی زیاد مردم بیماری را با اعراض خفیف سپری کرده اند و یا درحال سپری اند و ما داریم به طرف حاصل نمودن معافیت جمعی یا معافیت گله ای (herd immunization) درمقابل این بیماری پیش میرویم.

عده ای از کشورها از قبل روی طرح ایجاد معافیت جمعی توجه داشتند و امیدواربودند به این امر دست یابند بطور مثال کشورهای انگلستان و سویدن این شیوه مبارزه با کرونا را درپیش گرفتند که در کشور انگلستان این امرچندان موفق نبود و اوضاع به سوی وخامت پیش رفت و بالاخره مقامات صحی کشور مجبور شدند اقدامات جدی تر را در راه تطبیق قرنتین در پیش گیرند ، برعکس درکشور سویدن با توجه به راهکارهای مناسبی که سیستم صحی این کشور در این راستا در پیش گرفت طرح معافیت جمعی موفق بود به حدی که حتا سازمان صحی جهان از کشور سویدن به عنوانی الگوی موفق در امر مبارزه با ویروس کرونا نام برد.

معافیت جمعی چیست و چگونه حاصل میگردد؟

معافیت یا immunization   پروسه ای است که طی آن سیستم دفاعی عضویت در مقابل انتان مشخص تقویه گردیده و شخص درمقابل این انتان مقاوم شده و ازمبتلا شدن به آن معاف میگردد.

معافیت به دونوع است یکی معافیت ذاتی و دیگری معافیت کسبی.

درمعافیت ذاتی افراد به صورت طبیعی و ذاتی در وجود خویش دارای توانایی مقابله و مقاومت در برابرانتانات مشخص میباشند .اما معافیت کسبی بصورت ذاتی درشخص وجود ندارد و از محیط کسب میگردد که این نوع معافیت نیز دونوع میباشد معافیت فعال و معافیت منفعل.

معافیت منفعل از طریق وارد نمودن انتی بادی های تولید شده در بدن یک موجود زنده دیگر ، به بدن شخص حاصل میگردد، چنانچه در بیماری کوید19 هم گفته میشود که تطبیق خون افراد شفا یافته ازاین بیماری میتواند در تداوی بیماران موثر باشد که این شکلی از معافیت کسبی منفعل است.

درمعافیت فعال وجود شخص تنبه میگردد تا درمقابل انتان خود انتی بادی بسازد و این نوع معافیت به دوطریق میتواند حاصل گردد، یکی از طریق تطبیق واکسین و دیگری از طریق مواجه شدن به انتان ویا سپری نمودن بیماری.

واکسین شکل ضعیف شده یا غیرفعال شده یک انتان است که در وجود افراد تطبیق میگردد و وجود شخص آن را به حیث یک انتان کامل شناسایی کرده و درمقابل آن آماده ی دفاع میشود دقیق مثل تمرینات نظامی که سربازان با دشمنان فرضی به جنگ پرداخته و به این ترتیب به جنگ واقعی آماده میشوند.

اما راه دیگر کسب معافیت فعال، مواجه شدن به انتان است ، وقتی افراد به انتان مواجه میشوند ممکن بیماری وخیم را سپری کنند ویا هم بیماری خفیف و یا حتی هیچ بیمار نشده وبه شکل ناقل بدون عرض قرار بگیرند اما درتمام این حالات در بسیاری از بیماری های انتانی شخص با سپری نمودن بیماری درمقابل آن معافیت حاصل کرده و بدن شان در مقابل بیماری انتی بادی تولید کرده ومقاوم میگردند و امکان مبتلا شدن دوباره به این انتان ازبین رفته یا هم ضعیف شده و شخص ممکن دوباره به صورت خفیف مصاب شود.بطور مثال در بیماری سرخکان با سپری نمودن بیماری نزد شخص معافیت دایمی ایجاد شده و دیگر هرگز مصاب نمیشود.

معافیت گله ای یا جمعی یا کتلوی شکلی ازمعافیت کسبی فعال است که در صورتی ایجاد میگردد که کتله وسیع از مردم در مقابل یک مرض معافیت حاصل کنند واین معافیت یا از طریق تطبیق گسترده وسراسری واکسین حاصل میگردد و یا هم از طریق مواجه شدن وسیع افراد جامعه به انتان.البته زمانی ما گفته میتوانیم که یک جامعه به مرحله معافیت گله ای رسیده است که اضافه از پنجاه درصد این جامعه این نوع معافیت را حاصل کرده باشند ونزدشان تثبیت شده باشد.

و اما درمورد بیماری کوید19 و امکان دستیابی به معافیت گله ای دربرابر آن چنانچه قبلا گفته شد یکی از راه های کسب معافیت جمعی ،تطبیق گسترده واکسین میباشد ،با وجود تلاش های جدی و حتا رقابت سخت کشورها در راه دستیآبی به واکسین این بیماری ،دست یابی به واکسین در آینده نزدیک محتمل به نظر نمی رسد چراکه درحالات عادی دستیابی ،آزمایش ، تایید و اجرایی شدن یک واکسین سالها را در بر میگیرد که درمورد بیماری کوید19 با درنظر داشت نیاز جدی به واکسین این مدت حداقل یک الی یک ونیم سال پیش بینی شده است.

درمورد حاصل شدن معافیت از طریق مواجه شدن به انتان وسپری کردن بیماری باید به نکات ذیل توجه داشت:

بیماری کوید19 یک بیماری تازه است و تا هنوز بسیاری موضوعات درمورد آن به صورت کامل شناخته نشده است، ازجمله اینکه آیا افراد بعداز سپری کردن این بیماری معافیت حاصل میکنند یا نه؟ و اگر حاصل میکنند این معافیت دایمی است یا کوتاه مدت؟ اگر کوتاه مدت است به چی مدت؟

هرچند اخیراً اخبار امیدوار کننده ای از سوی بعضی کشورها ازجمله کوریای جنوبی نشرشد که افراد شفایافته ازاین بیماری ،دارای معافیت کامل بوده و چانس مبتلا شدن دوباره را ندارند.

موضوع دیگر اینکه یک تحقیقی که در کشور چین صورت گرفته از میان شش هزار وهشت صد نفر کارکنان صحی و مراجعین شان فقط نزد حدود 2-3 فیصد شان انتی بادی تشکل کرده بود که فاصله زیادی را از رسیدن به معافیت جمعی نشان میدهد.

از جانب دیگر اگرما جهت رسیدن به معافیت جمعی انتظار آلوده شدن حدود اضافه از شصت ـ هفتاد فیصد افراد جامعه را به این ویروس داشته باشیم، حتا اگر اکثریت به شکل ناقل بدون عرض یا با اعراض خفیف این بیماری را سپری کنند و حداقل تلفات یعنی یک فیصد را قبول کنیم بازهم در کشور سی وپنج میلیونی افغانستان ، شاهد تلفات حدود دوصدهزار نفر باید باشیم، در حالیکه تا اکنون به دلایل مختلف ا جمله پایین بودن کیفیت خدمات صحی، عدم موجودیت امکانات تداوی مدرن ،عدم موجودیت امکانات تشخیص سریع و دقیق،سطح فرهنگ و آگاهی جامعه ودیر مراجعه نمودن بیماران  فیصدی وفیات در کشورما حدود چهارفیصد میباشد.

پس دراین حالت چی باید کرد؟

دوام قرنتین به این شکل موجود که عملا جدی گرفته نشده و تطبیق نمی شود، وما همه روزه در شهرها شاهد آن هستیم ، و با توجه به وضعیت اقتصادی ـ اجتماعی کشور وساختار سنتی آن،جز اینکه باعث رکود اقتصادی و افزایش فقر گردد و همچنان زمینه ساز فساد وسواستفاده عده ایی از افراد ازآن گردد حاصل چندانی ندارد. قرنتین باعث شده است تا گروه های افرادی که قبلا در چهارراه ها در انتظار کار روزمزد بودند حالا در کنار سرک ها و در مقابل نانوایی ها در انتظار خیرات و کمک باشند، و بدینگونه صد ها مورد مشکلات دیگر....

از جانب دیگر با تبلیغات گسترده ایی که صورت گرفته فشار روانی به حدی است که حال به قول عام مردم از داکترمی ترسند و داکتران از مردم. قبلا ما شاهد رجوع تعداد کثیری از مردم به شفاخانه ها از باعث سایر امراض مثل امراض قلبی ، شکر ،فشارخون و سایر امراض انتانی و سرطانی وغیره بودیم در کنار اینکه روزانه به چه تعداد افراد جهت تداوی به کشورهای هند و پاکستان میرفتند اما حالا قسمی که دیده میشود اکثرشفاخانه ها از سایر بیماران خالی شده اند، وتقریبا تمام معاینه خانه های شخصی دوکتوران مسدود اند. پس این بیماران کجا شده اند و به کجا مراجعه میکنند؟

شاید عده ای زیاد بدون مراجعه به داکتر وشفاخانه به مرگ خاموش تن بدهند و یا هم مثلی که از چند ولایت گزارش شده مقامات بخاطر جلب کمک ها و سواستفاده ،مرگ آنها را هم مرگ کرونایی راپور بدهند.

قبلا از تجربه موفق سویدن یادآوری شدیم .این کشور افراد مسن و مستعد به این بیماری را و نیز افرادیکه تست شان مثبت راپور داده شده را در قرنتین جدی قرار داده ، و سایر افراد را ضمن توصیه های لازم وقایه وی آزاد گذاشته اند.که عده ای از کارشناسان عرصه صحت و جامعه این مودل را الگویی خوبی برای کشورهای فقیر که درآن قرنتین جدی ممکن نیست میدانند.

از نظر بنده یک راه حل مناسب این خواهد بود، تا به توجه به تجارب موفق کشورهای دیگر ،دولت به همکاری جامعه جهانی درقسمت بهبود عرضه خدمات صحی کار کرده، هزینه بخش های غیرضروری دیگر(مثل معاشات بلند مقامات بلند رتبه دولت) را دراین بخش تعدیل کرده ، مراکز صحی را با وسایل  مدرن تشخیص، تداوی و وسایل محافظتی کارکنان صحی مجهز ساخته و در قسمت حفاظت از پرسونل صحی ، تشویق و بلند بردان روحیه آنها کار کرده، سطح اجرای آزمایش ها را زیادتر و گسترده تر سازد؛ تا بتواند به شناسایی به موقع، سریعتر و بیشترافراد مصاب پرداخته و در قسمت قرنتین و تجرید آنها و کسانی که با آنها درتماس نزدیک بوده اند اقدام لازم نماید ، و برای سایر افراد ضمن بلند بردن سطح آگاهی شان ازطریق افزایش پخش و نشر پیام های صحی و دستور به مراعات نمودن جدی اقدامات وقایه وی به تدریج به رفع محدودیت ها و قرنتین اقدام نماید تا از یک طرف ما بتوانیم از شیوع هرچه بیشتر این بیماری جلوگیری نماییم ، واز طرف دیگر با افزایش فقر و فشار روانی بالای افراد جامعه باعث وخیم شدن وضعیت زنده گی مردم نگردیم.

بامداد ـ سیاسی ـ ۱/ ۲۰ـ ۱۰۰۵

یادداشت : دیدگاه های ارایه شده اندیشه و نظر نویسنده را بازتاب می دهـد. دیدگاه های حزب آبادی افغانستان دراسناد و اعلامیه های رسمی آن انعکاس یافته است .

Copyright ©bamdaad 2020