گفت وگو با دبیرکل حزب کمونیست جدید یوگوسلاویا*

یونگه ولت

« ما با فروش کشورمان به شرکت های سرمایه داری مخالفیم. ما تحریم ها علیه روسیه و بلاروس را رد می کنیم، ما تجاوز نظامی ـ اقتصادی به ایران را محکوم می کنیم ! »

کمیسیون انتخابات صربستان نتیجه انتخابات پارلمانی در این کشور را اعلام کرد. براساس این توافق، جنبش دانشجویی حدود ۵۲،۵۴ درصد آرا را کسب کرده و اکثریت را در حوزه ۲۵۰ کرسی پارلمان را با حدود ۱۴۰ نماینده در اختیار خواهد داشت. ایتلاف «س.ان.اس» به رهبری «حزب ترقی خواه صربستان» به رهبری نخست وزیر الکساندر ووچیچ ، حدود ۴۰ درصد آرا را کسب کرد و کمی بیش از ۱۰۰ کرسی خواهد داشت. با کمی کمتر از ۷۰ درصد، میزان مشارکت رأی دهندگان بسیار بالا بود. پیروزی جنبش دانشجویی در این انتخابات « بیانگر فضای اجتماعی قطبی شده در صربستان است.» اینکه هیچ دانشجویی در فهرست دانشجویان با ۲۵۰ نام شرکت نکرد و بنابراین وارد پارلمان نشد، در نگاه اول ممکن است متناقض به نظر برسد. به نمایندگی از آن ها، برخی استادان، کارشناسان، فعالان حقوق مدنی، ورزشکاران و فعالان فرهنگی کرسی های پارلمان را از نشست های عمومی دانشجویی خواهند گرفت. تحول تاریخی جنبش اعتراضی دانشجویی در دو سال گذشته استراتیژی غیرمعمول آن را قابل درک می کند.

«حزب ترقی خواه صربستان» زمانی عملا با کمک امریکا با ماموریت های زیر به عنوان جایگزینی راست گرا راه اندازی شده بود: بلگراد باید کوزوو را به رسمیت بشناسد و به غرب بپیوندد. اما با وجود روابط نزدیک با ناتو، صربستان سیاست خارجی مستقل خود را پیشه کرد، برای مثال در مورد تحریم ها علیه روسیه یا روابط با چین به کاروان کشورهای سرمایه داری غرب نپیوست. البته لیست انتخاباتی جنبش دانشجویی عمدا دررابطه با عدم رعایت تحریم ها علیه روسیه و چین سکوت کرده بود چون این کار برایش امتیاز مثبتی در مقر اتحادیه اورپا به ارمغان می آورد، جایی که اکنون تبریک های پیروزی اش سرازیر شده است. با وجود این پیروزی، جنبش دانشجویی امیدهایی را برای انجام اصلاحاتی مثبت ایجاد کرده است. اما استادان و دانشگاهیان، که اکثریت آن ها در فهرست مقامات احتمالی دولت جدید هستند، با منافع خود مخالفت نخواهند کرد. به همین دلیل صربستان با احتمال روی کار آمدن « دولت نخبه گان ـ تکنوکرات ها» تهدید می شود آنها از نظر طبقاتی به نیولیبرالیزم پایبند هستند و انتقاد از بعضی تصمیمات را غیرمنطقی می داند و این موضوع اتحادیه اروپا شادکن است. برای بروکسل، صربستان مانند سایر کشورهای بالکان، «منبع نیروی کار ارزان»، « منطقه ای حایل برای پناهجویان» و «تأمین کننده مواد خام ارزان» محسوب می شود.

اتحادیه اروپا، به ویژه المان، به طور خاص به منابع «لیتیوم» صربستان چشم دوخته است به همین دلیل تعجب آور نخواهد بود اگر سرو کله « شرکت ریو تینتو» دوباره در صربستان پیدایش شود. در این صورت « دولت دانشجویی » باید بین « منافع مردم صربستان» یا «ارزش های اتحادیه اروپا» یکی را انتخاب کند.

( گروه ریو تینتو، یک شرکت معدنی سهامی دو بورسی عام مستقر بریتانیا و استرالیا است. این شرکت بخش استخراج و تولید فلزات صنعتی، عمدتا لیتیوم، سنگ آهن، المینیوم و مس فعالیت دارد. و یکی از بزرگ ترین شرکت های معدنی جهان و یکی از سه تولید کننده بزرگ سنگ آهن جهان به همراه گروه BHP و شرکت Vale S.A. به شمار میرود. علاوه بر این، ریو تینتو ، یکی از بزرگتریت تولید کنندگان الومینیوم در جهان است. این شرکت در ۳۵ کشور فعالیت می کند و بیشتر فعالیت های آن در استرالیا و کانادا است. در سال مالی ۲۰۲۲ ترسایی این شرکت درآمدی معادل ۵۵.۶ میلیارد دلار داشت. م)

الکساندر جنیچ ، دبیرکل حزب کمونیست جدید یوگوسلاویا:

ما با حمایت از حقوق کارگران، مقاومت در برابر پروژه لیتیوم «ریو تینتو» و قطع ارتباط با صندوق بین المللی پول و بانک جهانی متحد هستیم. علاوه بر این، به ناتو و اتحادیه اروپا نه می گوییم و به کشورهای بریکس و سیاست خارجی مستقل صربستان تکیه داریم، میراث ضدفاشیستی را حفظ می کنیم «ما با فروش کشورمان به شرکت های سرمایه داری مخالفیم. ما تحریم ها علیه روسیه و بلاروس را رد می کنیم، ما تجاوز نظامی ـ اقتصادی به ایران را محکوم می کنیم »

پرسش: از چه موضوعاتی برای ارتباط با مردم استفاده می کنید؟

پاسخ : ما مشکلات روزمره مردم را با مبارزه ضدامپریالیستی پیوند داده ایم. ما با فروش کشور به سرمایه خارجی مخالفیم. ما خواهان کنترول قیمت برمواد خوراکی، آموزش و سلامت رایگان، عدالت اجتماعی، بخش مالی تحت کنترول دولت و یکشنبه بدون کار در خرده فروشی هستیم. ما خواهان پایان روابط با رژیم صهیونیستی در فلسطین اشغالی و روابط نزدیک تر با روسیه، چین، ویتنام، لاووس، جمهوری دموکراتیک خلق کوریا و کوبا هستیم. ما کمونیست هستیم، بر اساس اصول هدایت می شویم نه روندها.

اعتراضات دانشجویی از خشم موجه پس از تراژیدی «نووی ساد» در اول نوامبر ۲۰۲۴ آغاز شد. در آنجا به دلیل سهل انگاری دولتی، سقف ایستگاه فرو ریخت و تعدادی کشته شدند. اعتراضات دانشجویی اگر چه به بهانه فروریختن سقف ایستگاه شروع شد اما تنها یک خواسته قطعی داشت: کاهش شهریه. دولت می خواست آن را اجرا کند، اما نیروهای لیبرال- محافظه کار در کارش اخلال کردند. فساد بخشی از سرمایه داری است. امروزه فهرست دانشجویی تجسم وحشت های پست مدرنیزم است: خواسته های لیبرال، روش آنارشیستی، فولکلور ملی گرایانه.

لنین به ما می آموزد که درباره انتخابات بورژوایی توهم نداشته باشیم. ما از آن ها به صورت تاکتیکی برای ارتباط با توده ها استفاده می کنیم. ما افتخار می کنیم تنها کسانی هستیم که به وضوح در کنار مردم ظلم دیده فلسطین ایستاده ایم و خواستار قطع روابط با اسراییل شده ایم، همان طور که یوگوسلاویای سوسیالیستی در سال ۱۹۶۷ ترسایی چنین کرد. ما همچنین اولین کسانی بودیم که از پیوستن به بریکس حمایت کردیم – اما نه اتحادیه اروپا، تظاهرات دایمی در کشورهای عضو اتحادیه اروپا نشان دهنده بحرانی عمیق در دنیای سرمایه داری غرب جمعی است، در این اتحاد امپریالیستی ثروتمندان ثروتمندتر و فقرا فقیرتر می شوند.

*این گفتگو کوتاه شده است.

بامـداد ـ سیاسی ـ ۲/ ۲۶ـ ۰۶۱۱