یادداشت یک رفـیـق
(۹)

احمد شاهین
شماری از یاران که در مدارترقی خواهان هدفمندانه بادینامیزم تکاپو دارند، صمیمانه و اندیشمندانه شناخت بیشتر چتر ترقی خواهان از منظر نظری و این که این چتر کدام طیف را نمود می بخشد، خواستارشدند.
می پردازم:
با این گزاره که رشد، مفهوم کامل ترقی را دربر ندارد. ترقی مفهوم کاملی است که تکامل به پیش را بازتاب می دهد و حوزههای چون علم، شناخت، اخلاق، اقتصاد، سیاست و تکنالوژی را در یک چارچوب استراتیژیک دربر می گیرد. هر دگرگونی را نمی توان ترقی نامید و از ترقی لایه های کثیری سود می برند.
نتیجه اینکه « ترقی » یک واژه نیست، ترقی یک روند است که در تعریف امروزی آن را توسعه گویند.
اما ترقی خواه، شخص یا سازمانی است که خواستار اصلاحات سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی با مولفههای به « پیش »" باشد.و ترقی خواهی، بر اساس تعریف فرهنگ علوم سیاسی، « آیینی است که اساس آن را اندیشه پیشرفت مداوم در جهت تعالی تشکیل میدهد، یا اعتقاد و گرایش به تحول و تکامل زندگی اخلاقی، اجتماعی، سیاسی و اقتصادی انسان و مخالفت با هرگونه واپس گرایی.یکی از معیارهای ترقی و تکامل را افزایش آرامش و آسایش انسان دانستهاند .»
طیف ترقیخواهان، هم در یادداشت های قبلی و هم از آنچه در این مختصر نگارش رفت، فکر می کنم مفهوم گردیده باشد.
اماچتر ترقی خواهان،چتر ترقیخواهان یک ساختار سنتی، جبهه، حزب یا ایتلاف نیست که یک ساختار با برنامه و یا کارپایه مشترک، اصول الزام آور و یک پارچگی نهادی را نمایندگی نماید.این چتر، یک فورمات چون فورمات مسکو و فورمات دوحه ...را فراهم میکند که نهادهای زیر این چتر دارای ساختارهای مستقل، اولویتها و ویژگیهای خویش و ترجیحات متفاوت خود اند. تلاش در راستای ایجاد چترترقی خوهان بر شالوده ای اعتماد محتوا دارد و تلاشی است در جهت همسویی نه بر نادیده گرفتن اختلافها، بلکه بر نیاز مدیریت خردمندانه و هوشمندانه آن استوار است، مدیریتی که از مسیر سازمان دهی گفت وگو و مدیریت اختلافها زیر چتر ترقی خواهان می گذرد.در این بستر باید همکاری، هم صدایی و تفاهم زاده شود، نه این که رقابت فرساینده تحمیل شود.باید در این راستا گامهای استوار، روشن تر و بی برگشت برداشته شود.امروزه در دستور کار هر پارچه ای از ترقی خواهان این نیست که هر یک خویش را بسازد و خود را تقویت کند، بلکه الزامیت آن است که ترتیباتی بسازند تا در آن تفاهم و هم صدایی را توسعه دهند و پشتیبان یکدیگر باشند. ترقیخواهان در این زمینه زمان کمتری در اختیار دارند.
با حرمت
د یوه ملګري یادښت
( ۹)
یو شمېر ملګرو، د ترقيغوښتونکو په مدار کې په فعالانه او پویا ډول سره هدفمندی هڅي کړې چې په صمیمانه او فکري توګه د ترقيغوښتونکو د چتر د لا ژورې نظریاتي شننې او د دې پوښتنې د روښانولو غوښتنه کړي، چې دا چتر د کوم فکري او سیاسي طیف استازیتوب کوي.
ځیرکېږم:
له دې څرګندونې سره چې وده د پرمختګ (ترقۍ) بشپړ مفهوم په ځان کې نه رانغاړي، باید وویل شي چې پرمختګ یا ترقي یو بشپړ مفهوم دی، چې د بشپړتیا پر لور پرله پسې خوځښت انځوروي . ښځو او نارینه وو ته د علم، پوهې، اخلاقو، اقتصاد، سیاست، بشر پالنه، بشري حقونه او د ټکنالوژۍ بېلابېلې برخې په یوه ستراتیژیک چوکاټ کې رانغاړي. هر ډول بدلون ته ترقي نه شو ویلای. له ترقي څخه ګڼې ټولنیزې قشرونه ګټه اخلي.
پایله دا ده چې ˮ ترقي ‟ یوازې یوه کلمه نه ده؛ بلکې ترقي یو بهیر دی، چې په نننۍ ژبه کې ورته پراختیا یا (ٍExtension) ویل کېږي.
خو ترقيغوښتونکی هغه څوک دی، چې د سیاسي، ټولنیزو، اقتصادي او فرهنګي اصلاحاتو غوښتونکی وي او د ˮمخ پر وړاندې ‟ تګ ځانګړنې په ځان کې ولري. او ترقيغوښتنه، د سیاسي علومو د فرهنګ پر بنسټ، ˮ هغه فکري مکتب دی چې بنسټ یې د لوړتیا پر لور د دوامدارې ترقۍ مفکوره جوړوي؛ یا د انسان د اخلاقي، ټولنیز، سیاسي او اقتصادي ژوند د بدلون او بشپړتیا په لور تمایل او باور، او له هر ډول شا تګ پالنې سره مخالفت دی‟.
د ترقي او بشپړتیا له معیارونو څخه یو هم د انسان د هوساینې او پوهاوي زیاتوالی ګڼل شوی دی. زما په اند، د ترقيغوښتونکو د طیف مفهوم به هم په تېرو یادښتونو او هم په دې لنډه لیکنه کې به روښانه شوی وی.
خو د ترقيغوښتونکو چتر؛ دا چتر یو دودیز جوړښت، جبهه، ګوند یا ائتلاف نه دی، چې د ګډ پروګرام یا ګډې کړنلارې، الزامي اصولو او نهادي یووالي لرونکي جوړښت استازیتوب وکړي.
دا چتر د مسکو او دوحې ... د فورمټونو په څېر یو فورمټ وړاندې کوي، چې تر سیوري لاندې یې بنسټونه ،خپلواک جوړښتونه، ځانګړي لومړیتوبونه، ځانګړنې او بېلابېل ترجیحات لري.
د ترقيغوښتونکو د چتر د رامنځته کولو هڅه د باور له سرچینې څخه منځپانګه اخلي. دا هڅه پر دې باور ولاړه ده، چې موخه یې د اختلافونو له پامه غورځول نه، بلکې د هغو د هوښیارانه او مدبرانه مدیریت اړتیا ده؛ داسې مدیریت چې د ترقيغوښتونکو تر چتر لاندې د خبرو اترو د تنظیم او د اختلافونو د مدیریت له لارې ترسره کېږي.
په دې بستر کې باید همکاري، ګډ غږ او پوهاوی رامنځته شي، نه دا چې ستړې کوونکې سولیدلی پر دی بهیر وتپل شي. په دې لاره کې باید روښانه، ټینګ او په شا نه تلونکي ګامونه واخیستل شي.
نن ورځ د ترقيغوښتونکو د هرې برخې په کاري اجنډا کې دا باید لومړیتوب ونه لري چې هره یوه برخه یوازې خپل ځان جوړ او پیاوړی کړي؛ بلکې اساسي اړتیا دا ده چې داسې ترتیبات رامنځته کړي ترڅو په هغه کی پوهاوي او همغږي پراختیا وکړي او د یو بل ملاتړ تر سره شي.
بامـداد ـ دیدگاه ـ ۱/ ۲۶ـ ۰۱۱۱
Copyright ©bamdaad 2026