هشتمین کنگره حزب چپ اروپا در بروکسل برپا شد

از زنده گی سیاسی احزاب جهان :

هشتمین کنگره حزب چپ اروپا در بروکسل دایر شد

اووه زتلــر

صلح، خلع سلاح، امنیت اجتماعی و همکاری جهانی بجای تقابل، حزب چپ اروپا ( European LEFT-EL) می ‌خواهد در سال‌های آینده با چنین مطالبات محوری‌، هم در سطح اروپا و هم در کشورهای مختلف، حضوری فعال داشته باشد. در هشتمین کنگره این حزب که آخر هفته در بروکسل برگزار شد، نزدیک به ۳۰۰ نماینده راهبردی در این زمینه تصویب کردند. این نمایندگان از ۲۰ کشور آمده بودند و بیش از ۴۰ حزب عضو، ناظر و همکار حزب چپ اروپا را نمایندگی می ‌کردند. شعار این کنگره نیز چنین بود: « بدست آوردن آینده، مبارزه با ریاضت ‌کشی، توقف نظامی ‌گری». افزون بر نمایندگان احزاب، نمایندگانی از اتحادیه‌ های کارگری، سازمان‌های غیردولتی و جنبش‌های اجتماعی نیز در این نشست حضور داشتند.

حزب چپ اروپا نوعی سازمان چتری برای احزاب چپ و چپ سبز است که خود در سطح اتحادیه اروپا نیز به‌عنوان یک حزب سیاسی به رسمیت شناخته شده و فعالیت می ‌کند. در این حزب، هم احزاب «کلاسیک» کمونیستی، هم نیروهای اصلاح‌ گرا، و هم احزاب و ایتلاف‌های چپ سبز با مواضعی متفاوت که ریشه در تجربه‌ های ملی و تاریخی گوناگون دارند، حضور دارند.

هرچند در برخی موضوعات سیاسی و اقتصادی اختلاف ‌نظرهایی میان این نیروها وجود دارد، اما چالش‌هایی که احزاب عضو در کشورهای خود و نیز در سطح اروپا با آن روبه‌ رو هستند، تا حد زیادی مشابه است. به‌ ویژه سیاست‌های مربوط به تضعیف شبکه ‌های حمایت اجتماعی و خدمات عمومی تقریباً در همه جا دیده می‌ شود.

والتربایر ( Walter Baier) رییس حزب چپ اروپا*، در گفت ‌وگو با روزنامه «نویس دویچلند» به‌ ویژه بر تسلیح مجدد و نظامی ‌گری به‌ عنوان زمینه ‌ساز این روند تأکید می‌ کند: « برنامه‌های تسلیحاتی مبالغ عظیمی را می‌ بلعند، پولی که در بخش اجتماعی و خدمات عمومی، از جمله در سیاست مسکن، کم می ‌آید.» از همین رو، به گفته او، مبارزه برای صلح و خلع سلاح پیوندی تنگاتنگ با مساله اجتماعی دارد.

راهبردی که در بروکسل به تصویب رسید نیز بازتاب همین نگاه است. ۱۳ فصل این سند، از مبارزه برای صلح گرفته تا مقابله با ریاضت ‌کشی و ویرانی محیط زیست، عدالت بین ‌نسلی، فمینیسزم و کشاورزی «سبز» را در بر می‌ گیرد، کشاورزی‌ که باید امنیت غذایی را تضمین کند. در اتحادیه اروپا باید دکمه بازنشانی فشرده شود. درست در همان معنایی که در مانیفست مشهور ونتوتنه آمده بود، مانیفستی که آلتیرو اسپینلی و یاران ضدفاشیست او در سال ۱۹۴۱ ترسایی در جزیره زندان ونتوتنه در ایتالیا نوشتند. حزب چپ اروپا امروز نیز، به گفته خود، « برای اتحادیه‌ اروپایی مبارزه می ‌کند که قادر باشد اتحادیه واقعاً دموکراتیک از مردمان اروپا بنا کند».

ناتالی ماورر این راهبرد را نشانه قرار گرفتن حزب چپ اروپا در مسیر درست می ‌داند. این حقوقدان متخصص در امور اروپا می‌ گوید: « فکر می ‌کنم ما با سند سیاسی ‌مان بنیانی بسیار خوب برای کار آینده گذاشته‌ ایم.» این زن ۲۷ ساله برای نخستین بار به‌ عنوان عضو هیات نمایندگی حزب چپ المان در کنگره حزب چپ اروپا شرکت کرده بود. او تأکید می‌ کند که چپ ‌های المان با جدیت فراوان روی همه موضوعات سندنهایی کار کرده، پیشنهادهایی ارایه داده و به‌ طور فعال در روند نوسازی مشارکت داشته ‌اند. (از جمله فصل “اروپا دکمه بازنشانی را فشار می ‌دهد” که پایه‌های یک اروپای صلح‌آمیز و اجتماعی را می ‌گذارد. )

این فعال حزب چپ که در شهر گیسن فعالیت می ‌کند، از باز بودن فضای بحث و از این‌ که با وجود تفاوت برخی مواضع، در نهایت سندی اصولی و مشترک حاصل شد، تحت تأثیر قرارگرفته بود. او می ‌گوید: « البته راهبرد بسیار گسترده است، اما یک خط اصلی در همه فصل‌ها جاری است. و آن هم این دغدغه است که زنده گی همه مردم، هم در داخل اروپا و هم بیرون از آن، بهتر شود.» به گفته او، اکنون مساله اصلی این است که اهداف و راهبردهای سیاسی با شدت و کارآمدی بیشتری به مردم منتقل شوند. چرا که « اروپا » فقط هنگام انتخابات اتحادیه اروپا موضوعیت ندارد، بلکه تا حد زیادی ( و اغلب بطور ناآگاهانه) زندگی روزمره مردم را شکل می ‌دهد، چه در حقوق کار، چه در مهاجرت و چه در مسایل اجتماعی. ماورر بعنوان مثال می ‌گوید: « اگر ما به‌ عنوان چپ المان علیه اجاره‌های غیرقابل پرداخت بسیج می ‌کنیم، باید طبیعتاً فکر کنیم که چگونه می‌ توانیم آن را با کارزار مسکن حزب چپ اروپا پیوند بزنیم. »

ماورر می‌ گوید برای او مهم است که چپ در اروپا به‌ صورت همبسته عمل کند، حتا فراتر از این قاره. در واقع، جنبه ‌های سیاست جهانی نسبت به کنگره‌ های پیشین حزب چپ اروپا نقش پررنگ ‌تری پیدا کرده بودند. تهدید کشورهای امریکای لاتین، به ‌ویژه کوبا، از سوی ایالات متحده امریکا، همان ‌قدر موضوع بحث بود که نسل ‌کشی در غزه، جنگ در سودان و یمن، وضعیت مردم ایران ( به‌ ویژه زنان ) و نیز شرایط در مناطق کردنشین. در راهبرد تصویب ‌شده در بروکسل آمده است: «ضد امپریالیزم ما خواهان اتحادیه اروپایی است که در جهان نقشی متعادل ‌کننده و میانجی‌ گر ایفا کند، نه آن‌ که خود در پی اعمال اراده‌ ای امپریالیستی باشد.» اما نماینده گان فقط به متن اکتفا نکردند و با اقدام‌هایی در حمایت از کوبا و غزه ( ازجمله برافراشته شدن پرچم ‌ها و شعارهای حمایتی از مردمان مورد حمله یا در معرض تهدید ) به‌ معنای واقعی کلمه نیز چهره خود را نشان دادند.

نوسازی ساختاری

یکی دیگر ازمحورهای اصلی کنگره بروکسل، نوسازی ساختاری حزب چپ اروپا بود. افزون بر اختلاف‌ها بر سر جنگ روسیه علیه اوکرایین و نیز موضع‌ گیری نسبت به ناتو، انتقادها از ساختارهای رهبری و سازوکارهای تصمیم ‌گیری، دو سال پیش به تشکیل دومین « سازمان » چپ اروپایی**، یعنی « ایتلاف چپ اروپا »، انجامید. شماری از احزاب عضو سابق حزب چپ اروپا به این ایتلاف پیوسته ‌اند.

در پی این انتقادها، حزب چپ اروپا روندی اصلاحی را آغاز کرد که اکنون به تصمیم‌ هایی مشخص تبدیل شده است. رهبری این حزب نیز نوسازی شد. والتر بایر همچنان تنها رییس حزب باقی می‌ ماند، اما در کنار او هیاتی از معاونان رییس قرارگرفته است که از دو زن و یک مرد تشکیل می ‌شود. همچنین تصویب شد که در مجمع عمومی بعدی، که یک سال دیگر برگزار خواهد شد، عملاً یک رهبری دوگانه متشکل از یک زن و یک مرد شکل بگیرد. با این حال، «قدرت» این دو در آینده محدود خواهد بود: با اصلاح اساسنامه، کل ساختار رهبری حزب چپ اروپا دگرگون شده است. از این پس، این ایتلاف به ‌صورت جمعی از سوی هیات ‌مدیره‌ متشکل از نمایندگان احزاب عضو هدایت خواهد شد و ریاست نیز بخشی از همین هیات خواهد بود.

مشکل همچنان کمبود دیده‌ شدن است

اما مشکلی که حتا با راهبردی به ‌روز شده و بازسازی اداری حزب چپ اروپا همچنان پابرجا می‌ ماند، کمبود دیده‌ شدن آن است، ضعفی که این ایتلاف از زمان تاسیس اش در سال ۲۰۰۴ ترسایی با آن دست ‌به‌ گریبان بوده است. البته اقدام‌های نمادین و پررنگی نیز صورت گرفته است، از جمله کارزاری با شعار « صلح، پیروزی ماست» برای صلح در اوکرایین، یا کارزار مسکن برای دفاع از مسکن قابل پرداخت که از سال گذشته آغاز شده و ماورر نیز به آن اشاره می ‌کند. این نماینده حزب چپ معتقد است هنوز جای پیشرفت بسیار وجود دارد، زیرا در کشورهای مختلف ایده‌ها و تجربه‌ های خوبی هست که باید در سطح اروپا به هم پیوند بخورند. او می ‌گوید: «ما به‌ عنوان نماینده، این وظیفه را طبیعتاً از بروکسل با خود به خانه می ‌بریم و این مسایل را، برای مثال، وارد بحث جاری برنامه ‌ای حزب چپ المان هم خواهیم کرد. چون روشن است که هیچ ‌یک از این مشکلات، مانند نظامی ‌گری یا کاهش خدمات اجتماعی، فقط در سطح ملی قابل حل نیستند.»

بی‌ تردید یکی از گام‌ ها برای بیشتر دیده شدن، برنامه عمومی شب شنبه بود، جایی که نه‌ تنها راهبرد تازه معرفی شد، بلکه مهمانان برجسته زیادی نیز سخنرانی کردند: از پیتر مرتنس از حزب کار بلجیم گرفته تا مگان رومر، از رهبران مشترک سوسیالیست‌های دموکرات امریکا، و نیز سیاستمدار چپ ‌گرای بریتانیایی، جرمی کوربین. یانینا بوتگر، نماینده حزب چپ در بوندستاگ، نیز یادآور شد که سیاست ریاضت اجتماعی، مستقیماً به سود راست افراطی تمام می ‌شود. این سخن هم هشدار بود و هم فراخوانی برای مبارزه: در ایالت زاکسن-انهلت، که او از آن می ‌آید، حزب آلترناتیو برای المان اکنون در نظرسنجی‌ها در صدر قراردارد.

* نماینده حزب کمونیست اتریش ( KPÖ )

** Allianz der Europäischen Linken für die Menschen und den Planeten (ELA)

ـ بامداد

تصاویر از برگه فیس بوکی والتر بایر

بامـداد ـ سیاسی ـ ۱/ ۲۶ـ ‍ ۲۳۰۴