همایش جهانی بسیج ترقیخواهانه در بارسلونا

همایش جهانی بسیج ترقیخواهانه در بارسلونا

لولا: جهان دیگر تاب جنگ‌ های بیشتر را ندارد.

سانچز: راست افراطی می ‌داند زمانش رو به پایان است.

رهبران چپ و سوسیالیست جهان وابسته به «‌انترناسیونال سوسیالیستی ـ SI»* بروزهای ۱۷ و ۱۸ اپریل ۲۰۲۶ ترسایی در شهر بارسلونای اسپانیا گردهم آمده، تحت عنوان « دفاع از دموکراسی» برای بازتعریف مواضع جهانی احزاب شان در برابر مسایل مبرم زمان به بحث و تبادل نطر پرداختند . در چند دهه اخیر احزاب سوسیال دموکرات اروپا با بحران شدید اعتماد روبرو بوده ، نقش آنها در حیات سیاسی اروپا در حال کاهش میباشد . برخلاف بحران شدید دراحزاب سنتی سوسیال دموکرات در اروپا ، دگرگونی های مثبتی در قاره امریکای لاتین به نفع احزاب سوسالیست رونما گردید ه است . در اینجا گزارش کوتاهی از این همایش دو روزه را پیشکش نموده ، دیدگاه های شماری از رهبران این احزاب که رهبران دولت هایشان نیز میباشند را بنشر میرسانیم .امید مورد توجه قرار گیرد ـ تارنمای بامداد

***

«همایش جهانی بسیج ترقیخواهانه » در شرایطی برگزار شد که سیاست خارجی تهاجمی دولت دونالد ترامپ، از جنگ علیه ایران گرفته تا تهدید به مداخله نظامی در کوبا و فشار بر متحدان اروپایی برای افزایش مصارف نظامی، به یکی از محورهای اصلی اختلاف در سطح بین ‌المللی تبدیل شده است. بارسلونا به‌ نوعی به سکویی برای بیان این اختلاف بدل شد، هرچند بسیاری از رهبران حاضر ترجیح دادند بدون نام بردن مستقیم از ترامپ، به نقد رویکردهای او بپردازند.

بارسلونا، صحنه هم‌ گرایی چپ جهانی

در این نشست، پدرو سانچز، صدراعظم اسپانیا، به‌ عنوان میزبان، در کنار لوییز ایناسیو لولا دا سیلوا، رییس جمهور برازیل، نقشی محوری ایفا کرد. حضور چهره‌هایی چون کلودیا شینبایوم از مکسیکو، سیریل رامافوسا از آفریقای جنوبی و گوستاوو پترو از کولمبیا، به‌همراه مقام‌ های ارشد از المان و بریتانیا، نشان ‌دهنده تلاش برای ایجاد یک ایتلاف گسترده فراتر از مرزهای منطقه‌ای بود.

ابعاد این گردهمایی نیز قابل توجه بود: حدود شش هزار فعال، سیاست‌ گذار و نماینده از بیش از ۴۰ کشور و ۱۰۰ سازمان در آن شرکت داشتند. چنین ترکیبی، این نشست را از یک دیدار صرفاً دولتی فراتر برده و آن را به فضایی برای تعامل میان دولت‌ها، احزاب و جامعه مدنی تبدیل کرد.

در سطح نمادین، این تجمع به‌عنوان اعلام موجودیت نوعی «همبستگی جهانی مترقی» تعبیر شد، تلاشی برای پاسخ به آنچه شرکت ‌کنندگان «بین‌المللی شدن راست افراطی» می‌ نامند. لارس کلینگ ‌بیل، معاون صدراعظم المان، این ایده را به ‌صراحت بیان کرد: «راست افراطی بین‌المللی است، پس ما هم باید چنین باشیم.»

«دموکراسی بدیهی نیست »

سانچز در سخنرانی افتتاحیه خود، بر شکننده گی دموکراسی تاکید کرد، تاکیدی که در بسیاری از سخنرانی‌های دیگر نیز تکرار شد. او گفت: « دموکراسی را نمی‌ توان بدیهی فرض کرد، بلکه باید با تلاش مداوم از آن محافظت نمود.»

این گزاره، محور مشترک سخنان بسیاری از رهبران حاضر بود: اینکه دموکراسی نه ‌تنها از بیرون، بلکه از درون نیز تحت فشار است ( از طریق رشد نیروهای پوپولیست راست ‌گرا، گسترش اطلاعات نادرست، و افزایش شکاف‌های اجتماعی و اقتصادی.)

سانچز در ادامه، بدون نام بردن مستقیم از ترامپ، از « حملات به نظام چندجانبه»، « تلاش برای تضعیف حقوق بین‌الملل» و «عادی ‌سازی خطرناک استفاده از زور» سخن گفت. این سه محور، عملاً چارچوب انتقادی اصلی این نشست را شکل دادند.

او همچنین در سخنرانی دیگری، با لحنی تندتر، راست افراطی را هدف قرار داد: « آن‌ها فریاد می ‌زنند، نه به این دلیل که در حال پیروزی هستند، بلکه چون می‌ دانند زمانشان رو به پایان است.» سانچز این نیروها را متهم کرد که با انکار تغییرات اقلیمی، ترویج بیگانه‌هراسی و تقویت تبعیض جنسیتی، در حال تخریب بنیان‌ های نظم جهانی هستند.

لولا: «جهان دیگر تاب جنگ ندارد»

لوییز ایناسیو لولا دا سیلوا نیز در سخنان خود، تمرکز را بر خطرات جنگ و نظامی ‌گری قرار داد. او با اشاره به رفتار قدرت‌های بزرگ، به‌ ویژه اعضای دایم شورای امنیت، گفت این کشورها به‌ جای ایفای نقش به‌عنوان حافظان صلح، به «سالاران جنگ» تبدیل شده‌اند.

لولا با لحنی هشدارآمیز افزود: « اگر از عقب‌ گرد دموکراسی جلوگیری نکنیم، هیولاهایی مانند هیتلر دوباره متولد خواهند شد.» این جمله، بازتاب نگرانی عمیق بخشی از چپ جهانی نسبت به تکرار تجربه‌ های تاریخی قرن بیستم در قالب‌های جدید بود.

او همچنین بر ضرورت پایان دادن به جنگ‌ها تاکید کرد: « به این جنون جنگ پایان دهید، زیرا جهان دیگر تاب جنگ‌های بیشتر را ندارد.» این موضع‌ گیری در چارچوب گسترده ‌تری قرار می‌ گیرد که شامل مخالفت با جنگ امریکا و اسراییل علیه ایران نیز می ‌شود، جنگی که در بسیاری از سخنرانی‌ها، به‌ عنوان نمونه‌ ای از «عادی ‌سازی استفاده از زور» مورد انتقاد قرار گرفت.

کوبا، نقطه تمرکز یک بیانیه مشترک

یکی از خروجی‌ های ملموس این نشست، بیانیه مشترک اسپانیا، برازیل و مکسیکو درباره کوبا بود. در این بیانیه، این سه کشور اعلام کردند که برای کاهش بحران انسانی در کوبا، کمک‌های خود را افزایش خواهند داد، بحرانی که به‌ گفته آنان، نتیجه مستقیم محاصره ایالات متحده امریکاست.

در این بیانیه، علاوه بر محکومیت محاصره، بر ضرورت گفت ‌وگو و مخالفت با هرگونه مداخله نظامی تأکید شد. همچنین تصریح شد که «مردم کوبا باید خود درباره آینده‌ شان تصمیم بگیرند» (عبارتی که به‌ طور ضمنی در برابر تهدیدهای مکرر ترامپ برای حمله به این کشور قرار می ‌گیرد.)

طرح این موضوع در سطحی بین‌المللی، نشان ‌دهنده آن است که کوبا بار دیگر به یکی از نقاط کانونی تقابل میان چپ جهانی و سیاست خارجی ایالات متحده امریکا تبدیل شده است. در عین حال، پیشنهاد کلودیا شینبایوم برای هشدار نسبت به اقدام نظامی امریکا علیه کوبا، نشان می ‌دهد که این نگرانی صرفاً نظری نیست.

حضور دموکرات‌های امریکایی، شکاف در داخل امریکا

یکی از نکات قابل توجه این نشست، حضور چهره‌هایی از حزب دموکرات امریکا بود. سناتور کریس مورفی و شهردار مینه ‌سوتا، تیم والز، در کنار رهبران خارجی در این گردهمایی شرکت کردند.

مورفی در سخنرانی خود، برخلاف بسیاری از رهبران دیگر، مستقیماً ترامپ را هدف قرار داد و گفت: «دونالد ترامپ به ‌دنبال پایان دادن به دموکراسی ماست. ما در آستانه یک حاکمیت تمامیت ‌خواه نیستیم، بلکه در میانه آن قرار داریم.»

این موضع ‌گیری، نشان ‌دهنده عمق شکاف سیاسی در داخل ایالات متحده است، شکافی که اکنون به عرصه سیاست بین‌الملل نیز کشیده شده است. ارسال پیام‌های ویدیویی از سوی چهره‌هایی چون برنی سندرز و هیلاری کلینتون نیز این تصویر را تقویت می ‌کند.

در حالی که این نشست در جریان بود، ترامپ در شبکه اجتماعی خود به‌ شدت از اسپانیا و شخص سانچز انتقاد کرد. او وضعیت اقتصادی این کشور را «فاجعه‌ بار» توصیف کرد و از سهم پایین آن در ناتو انتقاد کرد.

این واکنش، بخشی از تنش گسترده ‌تر میان واشنگتن و مادرید است، تنشی که پس از امتناع اسپانیا از اجازه دادن به استفاده از پایگاه‌های نظامی خود برای عملیات علیه ایران و مخالفت با افزایش هزینه‌های نظامی تشدید شده است.

با این حال، داده‌های اقتصادی نشان می ‌دهد که اسپانیا در سال‌های اخیر یکی از سریع‌ ترین رشدها را در میان اقتصادهای اروپایی داشته است .( نکته‌ای که سانچز و حامیانش از آن به‌عنوان پاسخ به انتقادات ترامپ استفاده می‌ کنند.)

پیشنهادها، از مالیات بر ثروتمندان تا جنگل ‌کاری

نشست بارسلونا تنها به بیان مواضع سیاسی محدود نماند و برخی پیشنهاد های مشخص نیز در آن مطرح شد.

سیریل رامافوسا اعلام کرد که افریقای جنوبی قصد دارد پیش ‌نویس قطعنامه ‌ای برای ایجاد «هیات بین‌المللی مقابله با نابرابری» به مجمع عمومی سازمان ملل متحد ارایه دهد. هدف این ابتکار، مقابله با شکاف فزاینده ثروت در سطح جهانی است.

کلودیا شینبایوم، رییس جمهور مکسیکو، پیشنهاد کرد بیانیه ‌ای در مخالفت با هرگونه مداخله نظامی در کوبا صادر شود و تأکید کرد «گفت ‌وگو و صلح باید حاکم باشد».

رییس جمهور مکسیکو، همچنین پیشنهاد کرد که کشورها ۱۰ درصد از بودجه نظامی خود را به پروژه‌های جنگل‌ کاری اختصاص دهند. او این ایده را با جمله‌ ای نمادین بیان کرد: « به‌ جای کاشتن بذرهای جنگ، بذرهای زندگی را بکاریم.»

در سطح اقتصادی، دولت اسپانیا اعلام کرد که در حال همکاری با برازیل برای اعمال مالیات بر ابرثروتمندان است ( اقدامی که می ‌تواند به یکی از محورهای سیاست‌گذاری مشترک در میان دولت‌های مترقی تبدیل شود).

سانچز همچنین بر ضرورت تنظیم‌ گری شبکه‌ های اجتماعی تأکید کرد، موضوعی که به‌ ویژه در زمینه مقابله با نفرت ‌پراکنی و اطلاعات نادرست اهمیت دارد.

راست افراطی، رقیبی که سازمان یافته است

در حاشیه این نشست، رهبران راست افراطی اروپا نیز در میلان گردهم آمدند و هزاران نفر در اعتراض به مهاجرت و اتحادیه اروپا تظاهرات کردند. این هم‌ زمانی، تصویری از دو روند متقابل در سیاست جهانی ارایه می ‌دهد: از یک ‌سو تلاش برای سازمان ‌دهی نیروهای مترقی، و از سوی دیگر بسیج راست افراطی.

با این حال، برخی تحولات نیز به نفع اردوگاه مترقی تفسیر شد، از جمله شکست ویکتور اوربان در انتخابات مجارستان. این رویداد در سخنان برخی از شرکت‌ کننده گان، از جمله کریس مورفی، به‌عنوان نشانه ‌ای از امکان عقب ‌نشینی راست افراطی مورد اشاره قرار گرفت.

در میان همه این تحولات، نقش پدرو سانچز بیش از دیگران برجسته شد. تحلیل ‌گران اروپایی معتقدند که او تلاش می‌ کند از این نشست به ‌عنوان سکویی برای تثبیت جایگاه خود به‌عنوان یکی از رهبران اصلی چپ جهانی استفاده کند.

ترکیب مواضع او، از دفاع از چندجانبه‌ گرایی و انتقاد از جنگ گرفته تا طرح سیاست‌های اقتصادی مترقی نشان ‌دهنده تلاشی برای ارایه یک الگوی جایگزین در برابر سیاست‌ های مسلط فعلی است.

در عین حال، روابط او با ترامپ و مواضع مستقل اش در قبال سیاست‌های امریکا، او را به یکی از چهره‌های بحث‌برانگیز در سطح بین‌المللی تبدیل کرده است.

نشست بارسلونا را می ‌توان تلاشی برای بازسازی یک گفتمان مشترک در میان نیروهای چپ و مترقی دانست، گفتمانی که بر چند محور اصلی استوار است: دفاع از چندجانبه ‌گرایی، مخالفت با جنگ و نظامی‌ گری، مقابله با نابرابری و ایستاده گی در برابر راست افراطی.

با این حال، چالش‌های پیش روی این پروژه نیز قابل توجه است: از اختلافات درونی میان دولت‌ها گرفته تا فشارهای اقتصادی و ژیوپولیتیکی، و همچنین قدرت سازمان‌یافته نیروهای راست‌گرا.

آنچه در بارسلونا شکل گرفت، بیش از آنکه یک ایتلاف منسجم باشد، نوعی تلاش برای آغاز گفت‌وگویی گسترده‌تر است ( گفت ‌وگویی درباره اینکه در جهانی که بیش از پیش به‌ سوی قطبی‌ شدن پیش می ‌رود، آیا هنوز می ‌توان بر سر اصولی مشترک برای نظم بین‌المللی به توافق رسید یا نه.) /عدالت

* Die sozialistische Internationale versammelt sich in Barcelona

به سایت انترنتی نهاد فریدریش هیبرت ـ المان در نشانی زیر مراجعه کنید:

https://www.fes.de/ueber-uns/ueber-die-friedrich-ebert-stiftung

یادداشت بامداد :

در شبکه «اتحاد ترقیخواهانه ـ Progressive Alliance» که از احزاب سوسیالیست و سوسیال دموکرات جهان در سال ۲۰۲۳ در شهر لایبزیک المان تاسیس شد ۱۳۰ حزب سوسیالیست و سوسیال دموکرات جهان عضویت دارند .

منبع تصویر : / Quique García/Efe

بامـداد ـ سیاسی ـ ۲/ ۲۶ـ ‍ ۲۱۰۴